نخستین زن افغان بر فراز قله اورست؛ صعود تاریخی یک پناهنده و فعال حقوق بشر
یک زن افغان که پس از بازگشت طالبان به قدرت از کشورش گریخته و به استرالیا پناهنده شده بود، موفق شد به عنوان نخستین زن افغان بر بلندترین قله جهان بایستد و نام خود را در تاریخ کوهنوردی ثبت کند.
ذکیه احمد که با نام «ریور» نیز شناخته میشود، صبح روز پنجشنبه ۲۱ مه (۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵) همراه با دو راهنمای نپالی توانست قله اورست را در ارتفاع ۸۸۴۸ متری فتح کند؛ نقطهای که همواره یکی از خطرناکترین و در عین حال رؤیاییترین اهداف کوهنوردان جهان بوده است.
ذکیه احمد که متولد دهه ۱۹۹۰ میلادی در روستای جودری در استان جاغوری شهرستان غزنی افغانستان است، سالها پیش به دلیل شرایط سیاسی و تهدیدهای ناشی از تغییرات قدرت در کشورش ناچار به ترک وطن شد. او پس از مهاجرت، در استرالیا اسکان یافت و در آنجا فعالیتهای خود را در زمینه حقوق بشر و توانمندسازی زنان ادامه داد. صعود او به اورست از سوی نهادهای بینالمللی به عنوان نمادی از مقاومت، امید و پیشرفت زنان در جوامع درگیر بحران توصیف شده است.
سرویس جهانی «تیآرتی» در گزارشی این صعود را یک نقطه عطف مهم نه تنها برای افغانستان، بلکه برای تمام زنان کوهنورد در کشورهای جنگزده و دارای محدودیتهای اجتماعی دانست. این گزارش تأکید میکند که حضور یک زن افغان بر فراز بام جهان میتواند الهامبخش نسل جدیدی از زنان باشد که با وجود محدودیتها، به دنبال تحقق رؤیاهای بزرگ خود هستند.
قله اورست که در رشتهکوه هیمالیا و در مرز میان نپال و منطقه تبت چین قرار دارد، سالانه صدها کوهنورد از سراسر جهان را به خود جذب میکند. شرایط بسیار سخت جوی، کمبود اکسیژن و خطرات طبیعی باعث شده است که صعود به این قله همواره یکی از دشوارترین چالشهای ورزشی جهان باشد. با این حال، جذابیت رسیدن به بلندترین نقطه زمین همچنان هزاران ماجراجو را به جنوب آسیا میکشاند.
در کنار این دستاورد تاریخی، یک کوهنورد پاکستانی به نام سلمان عتیق نیز در همان روز موفق شد قله اورست را فتح کند. باشگاه آلپاین پاکستان این موفقیت را یکی از دستاوردهای مهم تاریخ کوهنوردی این کشور عنوان کرده و آن را نشانهای از رشد حضور کوهنوردان پاکستانی در صحنههای بینالمللی دانسته است.
کارشناسان معتقدند که افزایش حضور زنان و کوهنوردان از کشورهای در حال توسعه در قلههای مرتفع جهان، نشاندهنده تغییرات مهم اجتماعی و فرهنگی در این جوامع است. همچنین این روند میتواند به تقویت تصویر مثبت از این کشورها در عرصه جهانی کمک کند.
صعود ذکیه احمد به قله اورست تنها یک موفقیت ورزشی محسوب نمیشود، بلکه روایتی از عبور از مرزهای جغرافیا، سیاست و محدودیتهای اجتماعی است. این دستاورد نشان میدهد که اراده فردی، حتی در سختترین شرایط، میتواند به قلههایی برسد که پیشتر دستنیافتنی به نظر میرسیدند و مسیرهای تازهای برای نسلهای آینده بگشاید.
