«موشکهای صورتی»؛ استفاده تبلیغاتی حکومت ایران از زنان برای تغییر تصویر نظام
در هفتههای اخیر، برگزاری مجموعهای از مراسم و نمایشهای عمومی در ایران توجه رسانهها و فعالان حقوق بشر را به خود جلب کرده است؛ برنامههایی که در آن زنان، رنگ صورتی و نمادهای نرم و غیرنظامی در کنار تجهیزات نظامی و شعارهای حکومتی قرار گرفتهاند.
منتقدان میگویند این اقدامات بخشی از یک کارزار تبلیغاتی سازمانیافته برای بازسازی چهره جمهوری اسلامی پس از اعتراضات گسترده سال ۲۰۲۲ است.
براساس گزارش روزنامه تایمز، یکی از این مراسمها در باغ تاریخی فردوس تهران برگزار شد؛ جایی که صدها نفر در فضایی شبیه جشن گرد هم آمدند و تصاویر بزرگی از جولیا بطرس، خواننده لبنانی حامی حزبالله، روی نمایشگرها پخش شد. در این مراسم، زنانی با حجاب و بدون حجاب در کنار یکدیگر دیده شدند که پرچم ایران را در دست داشتند؛ موضوعی که از نگاه بسیاری از ناظران، با سیاستهای رسمی جمهوری اسلامی درباره پوشش زنان در تناقض است.
این گزارش میگوید در ماههای اخیر، تصاویری از زنان در حال رانندگی با خودروهای شاسیبلند صورتیرنگ، حضور زنان موتورسوار و حتی موشکها و سلاحهای رنگآمیزیشده با رنگ صورتی در رسانههای نزدیک به حکومت منتشر شده است. همچنین مراسم عروسی دستهجمعی و برنامههای تلویزیونی با حضور زنان بدون حجاب نیز بخشی از این کمپین رسانهای عنوان شدهاند.
فعالان حقوق بشر معتقدند هدف از این اقدامات، کاهش حساسیت عمومی نسبت به فضای امنیتی و نظامی کشور و ارائه چهرهای نرمتر از حکومت است. سارینا، یکی از فعالان حقوق زنان در غرب ایران که پیشتر به دلیل انتشار تصویر بدون حجاب در اینستاگرام به ۷۴ ضربه شلاق محکوم شده بود، در گفتوگو با رسانهها گفته است: «ما رنگ صورتی را میبینیم، اما بوی خون را حس میکنیم.»
به گفته او، حکومت تلاش میکند با استفاده از نمادهای زنانه و رنگهای شاد، تصویر خشونت و سرکوب را پنهان کند؛ در حالی که حضور گسترده نیروهای امنیتی، ایستهای بازرسی و خودروهای زرهی در خیابانهای ایران همچنان ادامه دارد.
سامانه ساوادی، فعال حقوق زنان مقیم بریتانیا، نیز معتقد است استفاده از رنگ صورتی در تجهیزات نظامی، حامل پیام سیاسی و روانی مشخصی است. او میگوید حکومت تلاش دارد فضای نظامی را «عادی، جوانپسند و قابلپذیرش» نشان دهد و از تصویر زنان برای مشروعیتبخشی به سیاستهای خود استفاده کند.
در همین حال، منتقدان یادآور میشوند که قوانین سختگیرانه مربوط به حجاب همچنان پابرجاست. در ماه آوریل، یک هتل تاریخی در شهر کاشان به دلیل «تخلفات مرتبط با حجاب» تعطیل شد و زنان همچنان در صورت حضور بدون حجاب در اماکن عمومی با خطر بازداشت، زندان یا مجازاتهای دیگر روبهرو هستند.
تحلیلگران میگویند حکومت ایران از یک سو تلاش میکند چهرهای منعطفتر از خود ارائه دهد و از سوی دیگر، کنترل اجتماعی و سیاسی بر زنان را همچنان حفظ کند؛ موضوعی که به باور فعالان مدنی، نشاندهنده تناقض عمیق میان تبلیغات رسمی و واقعیتهای موجود در جامعه ایران است.
