سایه بحرانهای داخلی بر جام جهانی؛ آیا فوتبال میتواند حال و هوای ایرانیان را تغییر دهد؟
در حالی که شمارش معکوس برای آغاز رقابتهای جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ در آمریکای شمالی آغاز شده است، بسیاری از ایرانیان خود را برای دنبال کردن مهمترین رویداد فوتبالی جهان آماده میکنند.
اما این بار فضای عمومی کشور با دورههای گذشته تفاوتهای چشمگیری دارد. جنگ، مشکلات اقتصادی، تورم فزاینده و ابهامهای سیاسی باعث شدهاند که تب سنتی جام جهانی در میان بخشی از جامعه ایران کمرنگتر از گذشته به نظر برسد.
خبرگزاری فرانسه در گزارشی از حال و هوای شهروندان ایرانی در آستانه این رقابتها نوشته است که محله منیریه تهران، به عنوان یکی از مهمترین مراکز فروش تجهیزات و پوشاک ورزشی، این روزها شاهد افزایش نسبی مشتریان است، اما بسیاری از فروشندگان معتقدند میزان شور و شوق عمومی با دورههای پیشین قابل مقایسه نیست.
در میان خریداران، مادر دختری ۱۰ ساله که برای تهیه لباس تیم ملی ایران به یکی از فروشگاهها مراجعه کرده بود، گفت دخترش قرار است در یک کلیپ حمایتی از تیم ملی حضور داشته باشد. او توضیح داد که برای تهیه لباسهای رسمی تیم ملی به بازار آمدهاند تا در فیلمبرداری از آنها استفاده شود.
طی سالهای اخیر، شمار زنان علاقهمند به فوتبال در ایران افزایش یافته و حضور آنان در میان هواداران این ورزش بیش از گذشته به چشم میآید. با این حال، فروشندگان بازار ورزشی تهران میگویند فضای عمومی جامعه همچنان تحت تأثیر تحولات ماههای گذشته قرار دارد.
هومن، یکی از فروشندگان منیریه، معتقد است که اشتیاقی که در جامهای جهانی پیشین مشاهده میشد، امسال کمتر دیده میشود. به گفته او، بسیاری از مردم درگیر مسائل اقتصادی و نگرانیهای روزمره هستند و همین موضوع بر استقبال از مسابقات تأثیر گذاشته است.
ایران در شرایطی وارد فضای جام جهانی میشود که ماههای دشواری را پشت سر گذاشته است. پیامدهای جنگ، افزایش فشارهای اقتصادی و کاهش ارزش پول ملی موجب شده تا بسیاری از خانوادهها با مشکلات معیشتی دست و پنجه نرم کنند. علاوه بر این، مسائل مرتبط با سفر و دریافت ویزا برای اعضای تیم ملی نیز به یکی از چالشهای مطرح در مسیر حضور ایران در این رقابتها تبدیل شده است.
با وجود این شرایط، علاقه به فوتبال همچنان در میان بخش بزرگی از جامعه زنده است. هواداران تیمهای محبوبی همچون آرژانتین، برزیل، آلمان، اسپانیا و فرانسه همچنان برای خرید پیراهن و محصولات مرتبط به فروشگاهها مراجعه میکنند. جالب آنکه به گفته فروشندگان، پیراهن تیم ملی پرتغال بیشترین میزان فروش را در میان تیمهای حاضر در جام جهانی دارد؛ موضوعی که عمدتاً به محبوبیت گسترده کریستیانو رونالدو نسبت داده میشود.
محمد پهلوان، دانشآموز ۱۸ ساله تهرانی، معتقد است بازیکنان تیم ملی ایران در شرایط حساسی قرار دارند و رقابت در چنین فضایی فشار زیادی بر آنها وارد خواهد کرد. او در عین حال تأکید میکند که بازیهای ایران، آرژانتین و اسپانیا را با علاقه دنبال خواهد کرد.
در سوی دیگر، برخی هواداران قدیمی فوتبال نگاه متفاوتی دارند. علی، ۴۹ ساله و ساکن تنکابن که از جام جهانی ۱۹۹۴ تمامی دورههای این رقابتها را دنبال کرده است، میگوید برای نخستین بار احساس میکند هیجان همیشگی جام جهانی را در خود نمییابد؛ احساسی که به گفته او بازتاب شرایط دشوار این روزهای جامعه است. با این حال، بسیاری امیدوارند آغاز مسابقات بتواند دستکم برای چند هفته بخشی از نگرانیهای روزمره را کنار زده و فوتبال بار دیگر مردم را گرد هم بیاورد.
