نوسانات بازار جهانی و ایران زیر ذرهبین؛ چرا طلا با وجود جنگ خاورمیانه ارزانتر شد؟
در حالی که در شرایط عادی تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی به افزایش تقاضا برای طلا و رشد قیمت آن منجر میشود، بازار جهانی طلا در ماههای اخیر مسیری متفاوت را طی کرده است.
از زمان آغاز درگیریهای گسترده میان ایران، آمریکا و اسرائیل، بهای هر اونس طلا از رکوردهای تاریخی خود فاصله گرفته و روندی نزولی را تجربه کرده است.
کارشناسان معتقدند مهمترین عامل این وضعیت، نگرانی سرمایهگذاران از افزایش تورم جهانی و تداوم نرخهای بهره بالا در آمریکا است. جنگ خاورمیانه باعث افزایش هزینه انرژی و فشارهای تورمی شده و همین مسئله احتمال ادامه سیاستهای انقباضی بانکهای مرکزی را تقویت کرده است. در چنین شرایطی اوراق قرضه و داراییهای دارای سود ثابت جذابتر از طلا میشوند؛ فلزی که بازدهی مستقیمی برای سرمایهگذاران ندارد.
افزون بر این، تقویت ارزش دلار نیز بر بازار طلا فشار وارد کرده است. با افزایش ارزش دلار، خرید طلا برای سرمایهگذاران سایر کشورها گرانتر میشود و بخشی از تقاضای جهانی کاهش مییابد. تحلیلگران میگویند این عوامل اقتصادی در مقطع کنونی اثر بیشتری نسبت به نقش سنتی طلا بهعنوان «پناهگاه امن» داشتهاند.
در ایران اما وضعیت متفاوت است. هرچند افت قیمت جهانی طلا میتواند بر بازار داخلی اثر بگذارد، اما نرخ ارز همچنان مهمترین عامل تعیینکننده قیمت سکه و طلا به شمار میرود. نوسانات ناشی از جنگ، ابهام درباره آینده توافق احتمالی میان تهران و واشنگتن و تحولات اقتصادی داخلی موجب شده بازار طلا در ایران رفتاری مستقلتر از بازار جهانی داشته باشد.
فعالان بازار معتقدند در صورت کاهش تنشهای سیاسی و ثبات نسبی نرخ ارز، امکان افت بیشتر قیمتها در بازار داخلی وجود دارد. با این حال، هر تحول تازه در پرونده هستهای، مذاکرات ایران و آمریکا یا وضعیت تنگه هرمز میتواند مسیر بازار را به سرعت تغییر دهد
