افزایش هزینه سفر و افت ورود مسافران؛ جنگ ایران گردشگری جنوب شرق آسیا را تحت فشار گذاشت
در حالی که صنعت گردشگری جنوب شرق آسیا پس از سالها رکود ناشی از همهگیری کرونا به تدریج نشانههای بهبود را تجربه میکرد، پیامدهای جنگ ایران و اثرات آن بر بازارهای جهانی انرژی اکنون چشمانداز این بخش را با چالشهای تازهای روبهرو کرده است.
افزایش بهای سوخت، رشد قیمت بلیت هواپیما، اختلال در مسیرهای پروازی و کاهش تقاضا برای سفر از جمله عواملی هستند که نگرانی فعالان این صنعت را در آستانه فصل اوج سفرهای تابستانی افزایش دادهاند.
کشورهای جنوب شرق آسیا طی سالهای اخیر با تکیه بر پروازهای ارزانقیمت، اقامتگاههای اقتصادی و جاذبههای طبیعی توانسته بودند جایگاه خود را به عنوان یکی از محبوبترین مقاصد گردشگری جهان حفظ کنند. اما اکنون ادامه تنشها و نوسانات ناشی از جنگ ایران، این روند را با تهدیدی جدی مواجه کرده است.
کارشناسان معتقدند صنعت گردشگری منطقه هنوز به طور کامل از پیامدهای بحران کووید-۱۹ رهایی نیافته و اکنون با شوک جدیدی در حوزه انرژی و حملونقل مواجه شده است. در کشورهایی مانند تایلند، ویتنام و کامبوج که سهم قابل توجهی از اقتصاد آنها به گردشگری وابسته است، کاهش ورود مسافران میتواند پیامدهای اقتصادی گستردهای به همراه داشته باشد.
وزارت گردشگری و ورزش تایلند اعلام کرده است که تعداد گردشگران ورودی در ماه آوریل نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۷ درصد کاهش یافته است. همچنین شمار گردشگران اروپایی با افتی حدود ۱۶ درصدی و مسافران خاورمیانهای با کاهش ۵۷ درصدی مواجه شدهاند. در کامبوج نیز آمارهای رسمی نشان میدهد تعداد گردشگران داخلی و خارجی شهر توریستی سیم ریپ در چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶ نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۳۷.۵ درصد کاهش داشته است.
همزمان، شرکتهای هواپیمایی بزرگ منطقه از جمله ویتنام ایرلاینز، ایرآسیا و کاتای پسیفیک به دلیل افزایش هزینه سوخت و مشکلات عملیاتی، بخشی از پروازهای خود را کاهش داده یا برنامههای پروازی را تغییر دادهاند. بسته شدن مقطعی حریمهای هوایی و برخی فرودگاههای مهم در منطقه خلیج عربی نیز مسیرهای متداول میان اروپا و آسیا را مختل کرده و بسیاری از شرکتها را ناچار به استفاده از مسیرهای طولانیتر و پرهزینهتر کرده است.
افزایش هزینههای سوخت باعث رشد قابل توجه عوارض سوخت در بلیتهای هواپیما شده است. برخی شرکتهای هواپیمایی این عوارض را تا دو برابر افزایش دادهاند؛ اقدامی که مستقیماً بر هزینه سفر تأثیر گذاشته و موجب شده بسیاری از مسافران تصمیمگیری برای سفر را به تعویق بیندازند.
فعالان صنعت گردشگری میگویند نشانههای عدم اطمینان در رفتار مشتریان کاملاً مشهود است. بسیاری از مسافران اکنون تنها چند روز یا چند هفته پیش از سفر اقدام به رزرو بلیت و محل اقامت میکنند. این موضوع برنامهریزی کسبوکارهای گردشگری را دشوارتر کرده و درآمد آنها را تحت تأثیر قرار داده است.
برنامه توسعه سازمان ملل نیز هشدار داده است که ادامه افزایش هزینه سفر و کاهش اعتماد مصرفکنندگان میتواند به سرعت بر اشتغال، درآمد خانوارها و منابع ارزی کشورهایی اثر بگذارد که گردشگری در آنها یکی از مهمترین موتورهای رشد اقتصادی محسوب میشود. در چنین شرایطی، بسیاری از هتلها، شرکتهای حملونقل و کسبوکارهای کوچک گردشگری امیدوارند تنشهای منطقهای کاهش یابد تا روند احیای صنعت گردشگری بار دیگر شتاب بگیرد.