افزایش شدید تقاضا برای فیلترشکنها پس از قطع اینترنت جهانی در ایران
یک ماه پس از قطع کامل اینترنت بینالملل در ایران، آمارها نشان میدهد که تقاضا برای استفاده از فیلترشکنها به طور چشمگیری افزایش یافته است.
طبق گزارشهای جدید، دانلود فیلترشکنها در ایران ۵۷۹ درصد رشد داشته است که این نشاندهنده افزایش تقریبی هفت برابری در تقاضا است. همچنین جستوجو برای پروکسی در پیامرسان تلگرام به طور مشابه ۸ برابر افزایش یافته است. این وضعیت در حالی است که اینترنت در کشور هنوز به شرایط پیش از ۱۸ دیماه بازنگشته است.
قطع اینترنت و اختلالات شدید
در شامگاه ۱۸ دیماه، اینترنت بینالملل در ایران بهطور کامل قطع شد و این وضعیت تا یک ماه پس از آن ادامه یافت. قطع کامل اینترنت به معنی قطع دسترسی به بسیاری از سرویسهای آنلاین، از جمله پیامرسانها و موتورهای جستوجو بود. این اختلالات نه تنها دسترسی به وبسایتهای خارجی بلکه امکان ارسال پیامک و برقراری تماس تلفنی را نیز تحت تأثیر قرار داد. به گفته مسئولان وزارت ارتباطات، قطع اینترنت تصمیم نهادهای امنیتی بوده و این وزارتخانه در تلاش است تا ارتباطات را از سر گیرد.
در هفته اول این بحران، تنها شبکه ملی اطلاعات فعال بود که آن هم با اختلالات زیادی مواجه شد. سرویسهای بومی جایگزین نیز به دلیل عدم دسترسی به اینترنت بینالملل عملکرد ضعیفی داشتند.
افزایش جستوجو برای پروکسیها
با وجود این اختلالات، استفاده از فیلترشکنها و پروکسیها در ایران به طرز چشمگیری افزایش یافت. براساس دادهها، تقاضا برای فیلترشکنها در سوم بهمنماه ۵۷۹ درصد رشد کرده است. این آمار نشان میدهد که کاربران ایرانی برای دسترسی به اینترنت جهانی، به ویژه برای استفاده از پیامرسانها و سرویسهای مورد نیاز خود، به ابزارهای دور زدن فیلترینگ روی آوردهاند. علاوه بر این، جستوجو برای پروکسی در تلگرام نیز با افزایش ۸ برابری مواجه شده است.
این افزایش تقاضا در شرایطی رخ داده است که هنوز وضعیت اینترنت در کشور به حالت عادی بازنگشته و محدودیتها همچنان برقرار هستند. کارشناسان بر این باورند که این اختلالات و تغییرات در شبکه ممکن است ناشی از آزمایشات جدید فیلترینگ و اعمال سیاستهای محدودکنندهتر در اینترنت باشد.
عدم شفافیت در بازگشت اینترنت
هرچند مسئولان وزارت ارتباطات بهطور مکرر از تلاش برای بازگشت اینترنت به وضعیت عادی خبر دادهاند، اما واقعیت این است که هنوز بسیاری از کاربران با مشکلات زیادی در دسترسی به اینترنت مواجه هستند. در حالی که برخی از کاربران توانستهاند به صورت محدود و مقطعی به اینترنت جهانی دسترسی پیدا کنند، بیشتر مردم همچنان در وضعیت فیلترینگ شدید و اتصال ناپایدار به اینترنت قرار دارند.
کارشناسان معتقدند که طولانیشدن قطعی اینترنت و عدم شفافیت در روند بازگشت اینترنت، نشاندهنده تغییرات ساختاری در سیاستهای فیلترینگ کشور است. در همین راستا، افزایش استفاده از فیلترشکنها و ابزارهای دور زدن فیلترینگ به عنوان یکی از راههای مقابله با این محدودیتها مورد توجه قرار گرفته است.
