پایگاه نظامی پنهان زیر یخهای گرینلند؛ تهدیدی خاموش از دل جنگ سرد
دانشمندان نسبت به خطری پنهان که از دوران جنگ سرد در زیر یخهای گرینلند مدفون مانده، هشدار دادهاند؛ خطری که با شتاب گرفتن ذوب یخها میتواند پیامدهای زیستمحیطی جدی بههمراه داشته باشد.
این تهدید به پایگاه نظامی متروکهای به نام «کمپ سنتری» مربوط میشود که بهتازگی بقایای آن در عمق یخها شناسایی شده است.
این پایگاه که دههها پیش رها شده بود، پس از آن دوباره مورد توجه قرار گرفت که یک خلبان ناسا هنگام انجام آزمایشهای راداری هوابرد، تصاویر روشنی از ساختارهای زیرزمینی آن ثبت کرد. کمپ سنتری در عمق حدود ۱۱۸ فوتی زیر سطح یخ قرار دارد و محدودهای به طول تقریبی ۰.۷ مایل و عرض ۰.۳ مایل را در بر میگیرد.
کمپ سنتری در اواخر دهه ۱۹۵۰ میلادی و با اطلاع دولتهای آمریکا و دانمارک، در چارچوب توافق دفاعی گرینلند در سال ۱۹۵۱ ساخته شد. این پایگاه که زمانی بهعنوان یک «شهر زیرزمینی خودکفا» توصیف میشد، شامل بیمارستان، سینما، کلیسا و فروشگاه بود و انرژی مورد نیاز آن از یک راکتور هستهای کوچک تأمین میشد.
با این حال، آنچه امروز نگرانی دانشمندان را برانگیخته، حجم بالای پسماندهای خطرناکی است که در این سایت باقی مانده است. این مواد شامل آلایندههای شیمیایی، فاضلاب زیستی، سوخت دیزل و مواد رادیواکتیو است که در زمان ساخت پایگاه تصور میشد برای همیشه در یخها محبوس خواهند ماند. پژوهشگران اکنون این فرض را نادرست میدانند.
به گفته جیمز وایت، دانشمند اقلیم از دانشگاه کلرادو بولدر، تغییرات اقلیمی مانند فشردن پدال گاز تا انتها عمل کرده و روند ذوب یخها را بهمراتب سریعتر از پیشبینیها کرده است. او تأکید میکند که دفن زبالهها در یخ برای همیشه، تصوری غیرواقعبینانه بوده و اکنون پرسش اصلی تنها زمان آزاد شدن این آلودگیهاست.
برآوردهای تیمی بینالمللی به رهبری مؤسسه پژوهشی علوم محیطی دانشگاه کلرادو نشان میدهد که کمپ سنتری حدود ۹۲۰۰ تُن زباله فیزیکی، شامل ساختمانها، تونلها و زیرساختهای ریلی رهاشده را در خود جای داده است. افزون بر آن، حدود ۲۰۰ هزار لیتر سوخت دیزل و مقادیر قابل توجهی مواد شیمیایی سمی موسوم به PCB در این محل باقی مانده است؛ موادی که بهسختی تجزیه میشوند و با سرطان، آسیب به سیستم ایمنی و اختلالات رشدی مرتبط هستند.
در حالی که بیشتر پایگاههای نظامی پیشین در مناطق قطبی پاکسازی شدهاند، کمپ سنتری یکی از پنج پایگاه رهاشده نزدیک پایگاه هوایی توله است که تاکنون هیچ عملیات پاکسازی در آن انجام نشده است. همزمان با افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی در قطب شمال و اظهارات اخیر رئیسجمهور آمریکا درباره اهمیت راهبردی گرینلند، دانشمندان تأکید میکنند که تهدید اصلی این پایگاه نه نظامی، بلکه زیستمحیطی و ناشی از آلودگیهایی است که با گرمشدن زمین در آستانه رها شدن قرار دارند.
