معمایی که هنوز حل نشده است؛ چرا انسانها خلاف جهت عقربههای ساعت حرکت میکنند؟
پژوهشگران سالهاست در تلاش هستند علت تمایل انسانها به حرکت در خلاف جهت عقربههای ساعت هنگام راه رفتن گروهی یا دویدن در پیست را توضیح دهند. با وجود مطالعات متعدد، هنوز پاسخ قطعی برای این پدیده وجود ندارد.
بررسیها نشان میدهد در بسیاری از ورزشگاهها، پیستهای دوومیدانی، میدانهای مسابقه و حتی هنگام حرکت خودجوش گروههای انسانی، افراد معمولاً ترجیح میدهند به سمت چپ گردش کنند. این الگو در کشورهای مختلف و فرهنگهای گوناگون نیز مشاهده شده است.
برخی دانشمندان معتقدند این رفتار میتواند به برتری نیمکره راست مغز یا غالب بودن یک سمت بدن در بیشتر افراد مرتبط باشد. گروهی دیگر بر این باورند که تمایل بیشتر انسانها به راستدستی ممکن است باعث شود هنگام حرکت جمعی، گردش به سمت چپ طبیعیتر و راحتتر به نظر برسد.
مطالعات رفتاری همچنین نشان دادهاند افراد در شرایط ازدحام، برای جلوگیری از برخورد با دیگران ناخودآگاه الگوهای مشابهی را دنبال میکنند. این مسئله میتواند به شکلگیری جهتهای حرکتی ثابت در جمعیتهای بزرگ منجر شود.
جالب اینکه چنین رفتاری فقط در انسانها مشاهده نمیشود. برخی گونههای جانوری نیز هنگام حرکت گروهی یا فرار از شکارچیان الگوهای جهتگیری مشابهی از خود نشان میدهند. این موضوع باعث شده برخی پژوهشگران احتمال دهند ریشه این رفتار در فرایندهای تکاملی عمیقتری نهفته باشد.
اگرچه هنوز نظریهای واحد برای توضیح این پدیده وجود ندارد، اما دانشمندان امیدوارند با پیشرفت علوم اعصاب و مطالعات رفتاری بتوانند در آینده پاسخ دقیقتری برای این پرسش قدیمی پیدا کنند.
