برآورد دانشمندان از شمار انسانهایی که در تاریخ زمین زندگی کردهاند
بسیاری تصور میکنند تعداد انسانهای زنده امروز از مجموع تمام انسانهایی که در طول تاریخ زندگی کرده و از دنیا رفتهاند بیشتر است؛ تصوری که با رشد شدید جمعیت جهان در دو قرن گذشته تقویت شده است.
جمعیت زمین از حدود ۱.۶ میلیارد نفر در سال ۱۹۰۰ به بیش از ۸.۳ میلیارد نفر در سال ۲۰۲۶ رسیده؛ افزایشی بیسابقه که باعث شده برخی گمان کنند اکنون تعداد زندگان از مردگان تاریخ بشر بیشتر شده است. با این حال، پژوهشهای جمعیتی نشان میدهد این تصور درست نیست.
بر اساس برآوردهای دفتر مرجع جمعیت آمریکا، تعداد کل انسانهایی که از زمان پیدایش انسان مدرن حدود ۱۹۰ هزار سال پیش تاکنون روی زمین متولد شدهاند، نزدیک به ۱۱۷ میلیارد نفر بوده است.
این برآورد نشان میدهد شمار انسانهایی که در طول تاریخ زندگی کرده و سپس جان باختهاند، بسیار بیشتر از جمعیت فعلی جهان است.
دانشمندان میگویند رسیدن به یک عدد دقیق تقریبا غیرممکن است، زیرا بخش بزرگی از تاریخ بشر پیش از اختراع خط و ثبت رسمی اطلاعات جمعیتی سپری شده است.
ثبت منظم جمعیت تنها در چند قرن اخیر آغاز شده و انسانها هزاران سال بدون هرگونه آمار دقیق درباره تولد و مرگ زندگی کردهاند.
پژوهشگران برای تخمین جمعیت در دوران باستان از مطالعات باستانشناسی، نرخ زاد و ولد، میزان مرگومیر و میانگین طول عمر استفاده میکنند.
به گفته آنان، میانگین عمر انسان در جوامع اولیه بسیار پایین بوده است. برخی برآوردها نشان میدهد انسانها در عصر آهن به طور متوسط تنها بین ۱۰ تا ۱۲ سال عمر میکردند. بیماریها، قحطی، جنگ و نبود خدمات پزشکی از عوامل اصلی این وضعیت بودهاند.
در چنین شرایطی، انسانها برای حفظ بقای نسل خود ناچار بودند نرخ زاد و ولد بسیار بالایی داشته باشند.
پژوهشگران تخمین میزنند برخی جوامع باستانی برای جلوگیری از کاهش جمعیت به حدود ۸۰ تولد در هر هزار نفر نیاز داشتند؛ رقمی که بسیار بالاتر از نرخهای امروزی حتی در کشورهایی با بالاترین میزان باروری است.
متخصصان میگویند جمعیت جهان تا بیشتر دورههای تاریخ بشر نسبتا محدود باقی مانده بود و رشد واقعی جمعیت تنها پس از انقلاب صنعتی آغاز شد.
پیشرفت کشاورزی، بهبود بهداشت، توسعه خدمات درمانی و کشف واکسنها باعث شد نرخ مرگومیر کاهش پیدا کند و جمعیت جهان با سرعت بیشتری افزایش یابد.
تا حدود سال ۱۸۰۰ میلادی جمعیت جهان هنوز کمتر از یک میلیارد نفر بود، اما طی دو قرن بعدی رشد جمعیت شتاب گرفت و تعداد انسانها به بیش از ۸ میلیارد نفر رسید.
با وجود این رشد عظیم، بر اساس برآورد دفتر مرجع جمعیت آمریکا، انسانهای زنده امروز تنها حدود ۷ درصد از تمام انسانهایی را تشکیل میدهند که تاکنون روی زمین زندگی کردهاند.
