علامتهای قرمز روی بمبهای هدایتشونده اسرائیل چه معنایی دارند؟
انتشار تصاویری از یک جنگنده اسرائیلی که مهماتی غیرمعمول حمل میکرد، موجی از پرسشها را در میان تحلیلگران نظامی و کارشناسان تسلیحاتی برانگیخته است.
در این تصاویر که توسط نیروی هوایی اسرائیل منتشر شده، نشانههای قرمز رنگی روی بمبهای هدایتشونده دیده میشود که به گفته کارشناسان در این نوع تسلیحات کمتر مشاهده شده است.
این تصاویر در اوایل هفته جاری در حساب رسمی نیروی هوایی اسرائیل در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد. در عکسها یک جنگنده از نوع «اف-۱۶ سی/دی باراک» دیده میشود که زیر هر یک از بالهای خود یک بمب هدایتشونده از نوع «جیبییو-۳۱ جدام» حمل میکند.
آنچه توجه تحلیلگران را جلب کرده وجود یک نوار قرمز در بخش جلویی این بمبها و همچنین یک درپوش قرمز رنگ در کنار نوار زرد معمول است. در تسلیحات استاندارد آمریکایی، نوار زرد معمولا نشاندهنده وجود مواد منفجره قوی در داخل مهمات است.
کارشناسان حوزه تسلیحات میگویند مشاهده نوار قرمز روی بمبهای جدام پدیدهای بسیار نادر است. برخی تحلیلگران معتقدند این نشانه میتواند به نوع خاصی از محموله اشاره داشته باشد که احتمالاً ماهیتی آتشزا دارد. در برخی موارد نیز چنین علامتی میتواند نشاندهنده وجود مواد تحریککننده باشد که معمولاً در تجهیزات کنترل شورش استفاده میشود، هرچند این احتمال کمتر مطرح شده است.
برخی از کارشناسان احتمال دادهاند مهماتی که در تصاویر دیده میشود نسخهای از بمب موسوم به «بیالیو-۱۱۹/بی» باشد که با نام «کراش پد» شناخته میشود. این بمب با وزن حدود ۲۰۰۰ پوند طراحی شده تا با سامانه هدایت «جدام» مورد استفاده قرار گیرد.
سامانه جدام شامل واحد هدایت و کنترل، بالههای تثبیتکننده و بالچههایی است که به بمب اجازه میدهد پس از رها شدن تا حدی به سمت هدف سر بخورد. این سامانه معمولاً روی بدنه بمبهای متداول سری «امکی-۸۰» نصب میشود که در بسیاری از نیروهای هوایی جهان استفاده میشوند.
بمب «کراش پد» در سال ۲۰۰۲ و پیش از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ توسعه یافت. هدف از طراحی آن، حمله به انبارهای تسلیحات شیمیایی و بیولوژیکی و نابودی آنها بدون انتشار مواد خطرناک در محیط اطراف بود.
در ساختار این سلاح از یک سرجنگی ترکیبی استفاده شده که شامل حدود ۱۴۵ پوند مواد منفجره قوی از نوع «پیبیاکس-۱۰۹» برای نفوذ در مخازن و سازهها است. علاوه بر آن حدود ۴۲۰ پوند فسفر سفید در این بمب به کار رفته که در دمایی نزدیک به ۱۵۰۰ درجه فارنهایت مشتعل میشود و میتواند مواد شیمیایی یا بیولوژیکی داخل هدف را بسوزاند.
برخی تحلیلگران معتقدند نشانههای قرمز روی این مهمات ممکن است نشاندهنده استفاده از تسلیحاتی باشد که برای حمله به اهداف حاوی مواد خطرناک طراحی شدهاند، از جمله انبارهای تسلیحات غیرمتعارف یا تأسیسات مرتبط با سوخت موشکی.
این گمانهزنیها در حالی مطرح شده که گزارشهای اطلاعاتی غربی در ماههای اخیر از افزایش فعالیت ایران در حوزه تسلیحات شیمیایی و بیولوژیکی خبر دادهاند. در گزارش سال ۲۰۲۵ وزارت خارجه آمریکا نیز به پرسشهایی درباره برنامههای ایران در این زمینه اشاره شده بود.
همچنین گزارشی از مؤسسه بینالمللی مطالعات راهبردی در لندن اعلام کرده است برخی تأسیسات هستهای ایران حاوی مواد بسیار سمی یا خطرات شیمیایی هستند؛ موضوعی که میتواند استفاده از مهمات ویژه برای نابودی این مواد در محل را توجیه کند.
