گزارش تازه هاآرتص از شبکههای جاسوسی منتسب به تهران؛ تمرکز بر جذب جوانان در جستوجوی پول سریع
روزنامه هاآرتص در گزارشی تحقیقی با بررسی پروندههای قضایی مرتبط با اتهام جاسوسی برای ایران، مدعی شده که بخش عمده متهمان نه جاسوسان حرفهای، بلکه افرادی با مشکلات اقتصادی و اجتماعی بودهاند که به همکاری با عوامل اطلاعاتی روی آوردهاند.
این گزارش که بر پایه کیفرخواستهای صادرشده علیه ۷۲ شهروند اسرائیلی تهیه شده، نشان میدهد برخلاف بسیاری از پروندههای شناختهشده جاسوسی در دهههای گذشته، انگیزههای ایدئولوژیک در اکثر موارد نقش پررنگی نداشته است. به نوشته هاآرتص، بسیاری از متهمان به دلیل فشارهای مالی، وضعیت نامناسب اقتصادی یا وسوسه کسب درآمد سریع وارد این مسیر شدهاند.
طبق این گزارش، از زمان حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۷۰ شهروند اسرائیلی به ارتباط با مأموران جمهوری اسلامی متهم شدهاند و برای دستکم ۷۲ نفر کیفرخواست صادر شده است. با وجود این، تنها بخشی از این پروندهها شامل اتهامهای بسیار سنگین امنیتی هستند.
هاآرتص نوشته است که ۲۹ نفر از متهمان با اتهامهایی همچون انتقال اطلاعات به دشمن با هدف آسیب رساندن به امنیت کشور یا کمک به دشمن در زمان جنگ روبهرو هستند؛ اتهامهایی که میتوانند مجازاتهای بسیار سنگینی از جمله حبس ابد را در پی داشته باشند.
بررسی ترکیب جمعیتی متهمان نیز از نکات قابل توجه این گزارش است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، ۴۴ نفر از ۷۲ متهم بین ۱۸ تا ۲۷ سال سن داشتهاند و تنها چهار نفر هنگام ارتکاب جرایم ادعایی ۴۸ ساله یا بیشتر بودهاند. همچنین دو نفر از متهمان زیر سن قانونی بودهاند.
این روزنامه گزارش داده است که ۱۴ نفر از متهمان شهروندان عرب اسرائیل و هشت نفر از جامعه یهودیان فوقارتدکس بودهاند. در عین حال، بیش از یکسوم متهمان، یعنی دستکم ۲۴ نفر، مهاجران اتحاد جماهیر شوروی سابق یا فرزندان آنها بودهاند؛ آماری که به گفته هاآرتص بیش از دو برابر سهم این گروه در جمعیت اسرائیل است.
در میان این افراد، ۱۱ نفر با اتهامهای امنیتی سنگین مواجه شدهاند. یکی از پروندههای برجسته مربوط به بازداشت هفت نفر از ساکنان شمال اسرائیل با ریشه خانوادگی جمهوری آذربایجان در اکتبر ۲۰۲۴ بوده است.
کارشناسانی که با هاآرتص گفتوگو کردهاند، معتقدند نهادهای اطلاعاتی خارجی معمولاً افرادی را هدف قرار میدهند که از جایگاه اقتصادی یا اجتماعی ضعیفتری برخوردارند. به گفته آنها، بیشتر متهمان دسترسی مستقیمی به اطلاعات محرمانه نداشتهاند و در بسیاری از موارد اطلاعات منتقلشده شامل تصاویر اماکن عمومی، مطالب منتشرشده در رسانهها یا حتی اطلاعات نادرست بوده است.
دوورا چن، مقام پیشین دادستانی اسرائیل، بسیاری از متهمان اخیر را «جاسوسهای اسباببازی» توصیف کرده اما هشدار داده است که سازمانهای اطلاعاتی با ایجاد شبکههای گسترده، به دنبال شناسایی افراد باارزشتر برای عملیاتهای حساستر هستند. به گفته او، جذب شمار زیادی از افراد کماهمیت میتواند راهی برای دستیابی به تعداد اندکی منابع مهمتر در آینده باشد.
هاآرتص در پایان گزارش خود به نقل از کارشناسان امنیتی تأکید کرده است که حتی همکاریهایی که در ظاهر کماهمیت به نظر میرسند، ممکن است در بلندمدت پیامدهای امنیتی جدی به همراه داشته باشند و به تدریج افراد را درگیر فعالیتهای حساستر و پرخطرتر کنند.
