در آستانه ۲۰۲۶؛ پروندههای حلنشده در سیاست خارجی ترامپ
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، سال ۲۰۲۵ را با تأکید بر نقش «سازنده صلح» در عرصه بینالمللی سپری کرد، اما ورود به سال جدید نشان میدهد که مجموعهای از بحرانهای پیچیده همچنان در دستور کار سیاست خارجی واشنگتن باقی ماندهاند.
دولت ترامپ میگوید تلاشهای دیپلماتیک او در چارچوب راهبرد «اول آمریکا» انجام شده و هدف نهایی آن تأمین منافع ایالات متحده و کاهش تنشهای جهانی است، با این حال واقعیت میدانی از تداوم چالشها حکایت دارد.
در نخستین سال از دور دوم ریاستجمهوری، ترامپ بخش قابل توجهی از وقت خود را صرف گفتگو با رهبران جهانی از جمله ولودیمیر زلینسکی، بنیامین نتانیاهو و ولادیمیر پوتین کرد تا برای پایان دادن به جنگ اوکراین و درگیریهای غزه راهحلی بیابد. با وجود این تحرکات، منتقدان، حتی در میان جمهوریخواهان، معتقدند تمرکز گسترده بر پروندههای خارجی با اولویتهای رأیدهندگان آمریکایی که مسائل معیشتی را در صدر قرار میدهند، همخوانی ندارد؛ بهویژه در شرایطی که انتخابات میاندورهای ۲۰۲۶ نزدیک میشود.
جنگ اوکراین که وارد چهارمین سال خود شده، همچنان یکی از دشوارترین پروندههاست. مسکو بر دستیابی به توافقی جامع پیش از هر آتشبسی پافشاری میکند و کییف نیز حاضر به واگذاری اراضی یا چشمپوشی از هدف عضویت در ناتو نیست. منطقه دونباس کانون اصلی اختلاف باقی مانده و تلاشها برای ارائه راهحلهای میانه تاکنون به نتیجه نرسیده است.
در غزه نیز آتشبس میان اسرائیل و حماس با موانع جدی روبهروست. اگرچه این توافق پس از حدود دو سال جنگ از شدت درگیریها کاست، اما اختلاف بر سر خلع سلاح حماس و ایده استقرار نیروی بینالمللی برای اداره پس از جنگ، آینده آن را مبهم کرده است.
در آمریکای لاتین، فشارهای فزاینده واشنگتن بر دولت نیکولاس مادورو در ونزوئلا، از تحریمهای شدید تا عملیات محدود نظامی علیه شبکههای قاچاق، بحثبرانگیز شده و حتی در داخل آمریکا نیز نگرانیهایی درباره کشیده شدن کشور به درگیریای طولانی وجود دارد.
پرونده ایران نیز پس از حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هستهای و برنامه موشکی این کشور در ژوئن ۲۰۲۵ دوباره به منبع تنش بدل شده است. هرچند ترامپ از «پایان» توان هستهای ایران سخن گفت، گزارشها از تلاش تهران برای بازسازی این برنامه خبر میدهند و همین مسئله نگرانی از تشدید دوباره بحران را افزایش داده است.
در شرق آسیا، روابط با چین علیرغم یک آتشبس تجاری یکساله، شکننده به نظر میرسد. تردیدها درباره پایبندی پکن به تعهدات اقتصادی و نگرانیها پیرامون تحرکات نظامی چین در اطراف تایوان، این پرونده را در کانون توجه نگه داشته است.
در مجموع، سیاست خارجی ترامپ در سال ۲۰۲۶ میان آرزوی ثبت میراثی بهعنوان میانجی صلح و واقعیت مدیریت همزمان چند بحران بزرگ گرفتار است؛ چالشی که میتواند پیامدهای داخلی و بینالمللی مهمی برای دولت او به همراه داشته باشد.
