مذاکره امریکا با ایران: تلاشی واقعی یا بخشی از ماسکیروفکای ترامپ؟
در حالی که همزمان با طرح دوباره مذاکرات هستهای میان ایران و آمریکا و برنامهریزی برای برگزاری نشستی در استانبول، دونالد ترامپ بار دیگر از تمایل خود برای دستیابی به توافق سخن میگوید، گمانهزنیها درباره ماهیت واقعی این تحرکات دیپلماتیک افزایش یافته است.
برخی ناظران میپرسند آیا این گفتوگوها نشانهای از اراده سیاسی برای حلوفصل اختلافات است یا بخشی از یک عملیات انحرافی حسابشده.
بازنشر اخیر مقالهای در نشریه فری پرس از سوی ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال، به این بحثها دامن زده است. این مقاله به مفهوم «ماسکیروفکا» یا عملیات فریب اشاره دارد و تمرکز رسانهای ترامپ بر موضوعاتی مانند گرینلند را نمونهای از انحراف افکار عمومی از پروندههای حساستر، از جمله ایران و اوکراین، معرفی میکند. انتشار دوباره چنین متنی از سوی رییسجمهور آمریکا باعث شده برخی تحلیلگران به همزمانی آن با اخبار مذاکرات استانبول توجه ویژهای نشان دهند.
در بخشی از این مقاله با عنوان «ترامپ چگونه در داووس پیروز شد» آمده است که تمرکز بر گرینلند میتواند تلاشی برای دور نگهداشتن بحثها از ایران باشد؛ موضوعی که به گفته نویسنده، ممکن است اروپا را وادار کند بار دیگر بر سیاست تنشزدایی با تهران تأکید کند. در ادامه، این فرضیه مطرح میشود که جنجال رسانهای پیرامون گرینلند نمونهای کلاسیک از ماسکیروفکا است؛ رویکردی که پیشتر نیز، بهزعم نویسنده، در ادعای ادامه مذاکرات صلح با ایران درست پیش از حمله هوایی آمریکا به تأسیسات هستهای فردو دیده شده بود.
ماسکیروفکا اصطلاحی نظامی با ریشه روسی است که به مجموعهای از اقدامات برای فریب، پنهانکاری و گمراهسازی دشمن اشاره دارد. این دکترین از اوایل قرن بیستم توسعه یافت و در دانشنامه نظامی شوروی در سال ۱۹۴۴ بهعنوان راهبردی برای گمراه کردن دشمن درباره حضور و استقرار نیروها تعریف شد. در سالهای بعد، ابزارهای سیاسی و دیپلماتیک نیز به این مفهوم افزوده شد و دستکاری برداشتها و روایتها در سطح رسانهای و افکار عمومی را دربر گرفت.
با توجه به این تعریف، برخی نشانهها باعث شده فرضیه فریب بودن مذاکرات کنونی مطرح شود. همزمانی برجستهشدن دوگانه جنگ یا مذاکره در رسانههای غربی با بازنشر مقالهای درباره ماسکیروفکا از سوی ترامپ، از جمله این نشانههاست. در کنار آن، برخی رسانههای غربی با وجود پوشش گسترده اخبار مربوط به تمایل واشنگتن به مذاکره، همچنان احتمال حمله نظامی به ایران را مطرح میکنند. روزنامه اسراییلی معاریو نیز به نقل از منابع نظامی گزارش داده است که برآوردها از احتمال حمله آمریکا به ایران حکایت دارد و گفتوگوها تأثیری بر کاهش سطح آمادگی نظامی نخواهد داشت.
در همین حال، ماهیت شروط مطرحشده از سوی آمریکا نیز مورد توجه قرار گرفته است. سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه، گفته است پیشنهادهای واشنگتن به تهران بیشتر به اولتیماتوم شباهت دارد تا پیشنهاد مذاکره. تجربه حمله آمریکا و اسراییل در تابستان گذشته و در میانه فضای مذاکراتی نیز بهعنوان یکی دیگر از عوامل تقویتکننده این تردیدها مطرح میشود. با این وجود، ارزیابی نهایی درباره سرنوشت گفتوگوهای استانبول همچنان به تحولات پیشرو وابسته است.
