تمدید دوباره آتشبس میان اسرائیل و لبنان؛ تلاشهای تهران و حزبالله به نتیجه نرسید
دور دوم گفتوگوهای غیرمستقیم میان اسرائیل و لبنان در واشنگتن با تمدید آتشبس میان دو طرف به مدت ۴۵ روز دیگر پایان یافت؛ توافقی که به گفته مقامهای آمریکایی با هدف فراهم شدن زمینه برای ادامه مذاکرات سیاسی و امنیتی حاصل شده است.
این تحول در حالی رخ داده که جمهوری اسلامی ایران و حزبالله لبنان طی روزهای اخیر تلاش گستردهای برای متوقف کردن روند مذاکرات انجام داده بودند.
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد مذاکراتی که در روزهای ۲۴ و ۲۵ اردیبهشت برگزار شد، «بسیار سازنده» بوده و دو طرف توافق کردهاند توقف درگیریها که از ۲۷ فروردین آغاز شده بود، برای یک دوره جدید تمدید شود. بر اساس بیانیه منتشرشده، گفتوگوهای سیاسی در روزهای ۱۲ و ۱۳ خرداد از سر گرفته خواهد شد و مذاکرات امنیتی با حضور هیئتهای نظامی دو کشور نیز قرار است از ۸ خرداد در پنتاگون آغاز شود.
تامی پیگت، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در پیامی اعلام کرد واشنگتن امیدوار است این مذاکرات به صلحی پایدار، احترام متقابل به حاکمیت دو کشور و ایجاد ثبات در مرزهای مشترک منجر شود. پیش از این نیز با میانجیگری آمریکا، اسرائیل و لبنان یک آتشبس ۱۰ روزه را اجرایی کرده بودند که بعدها با حمایت دونالد ترامپ برای سه هفته دیگر تمدید شد.
همزمان مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در گفتوگویی با شبکه فاکسنیوز، حزبالله را عامل اصلی بیثباتی در لبنان توصیف کرد و گفت این گروه طی سالهای گذشته «ویرانی و رنج» گستردهای برای مردم لبنان به همراه داشته است.
در روزهای منتهی به مذاکرات واشنگتن، حزبالله و جمهوری اسلامی تلاش کردند از چند مسیر روند گفتوگوها را مختل کنند. افزایش حملات راکتی و پهپادی به شمال اسرائیل، فشار رسانهای و سیاسی علیه مقامهای دولت لبنان و همچنین مرتبط کردن پرونده لبنان به تنشهای منطقهای و مذاکرات هستهای ایران، از جمله اقداماتی بود که ناظران سیاسی به آن اشاره کردهاند.
حزبالله در روزهای اخیر مقامهای لبنانی، از جمله جوزف عون رئیسجمهوری لبنان، را به دلیل حمایت از مذاکرات با اسرائیل مورد انتقاد شدید قرار داده و برخی چهرههای این گروه مذاکره مستقیم با اسرائیل را «خیانت» خواندهاند. این در حالی است که همین گروه پیشتر از مذاکرات تعیین مرز دریایی میان لبنان و اسرائیل در فاصله سالهای ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۱ حمایت کرده بود.
تحلیلگران سیاسی معتقدند نگرانی اصلی حزبالله و جمهوری اسلامی، تقویت مشروعیت دولت مرکزی لبنان و افزایش نقش ارتش این کشور در معادلات منطقهای است. به باور آنان، ادامه مذاکرات و احتمال دستیابی به توافقی پایدار میتواند موقعیت دولت لبنان را در سطح بینالمللی تقویت کرده و همزمان جایگاه نظامی و سیاسی حزبالله را تضعیف کند.
اسرائیل و حزبالله پس از آغاز جنگ غزه وارد مرحلهای از تنش شدید شدند و درگیریهای مرزی ماهها ادامه داشت. با وجود حملات متقابل و فضای بیاعتمادی، مقامهای آمریکایی معتقدند ادامه گفتوگوها میتواند راه را برای کاهش تنش و دستیابی به توافقی بلندمدت میان دو کشور هموار کند.