چاقی شکمی و تشدید علائم یائسگی؛ یافتههای تازه درباره ارتباط وزن و سلامت زنان
یک مطالعه جدید نشان میدهد چاقی شکمی میتواند شدت علائم یائسگی را در زنان افزایش دهد و با بروز بیشتر مشکلاتی مانند فراموشی، تحریکپذیری و تعریق شبانه ارتباط مستقیم داشته باشد.
موضوعی که توجه دوبارهای به نقش چربیهای ناحیه شکم در سلامت زنان در دوران میانسالی جلب کرده است.
این پژوهش که بر پایه دادههای «مطالعه سلامت زنان در سراسر کشور» (SWAN) انجام شده، در نشریه علمی «منوپوز» وابسته به «انجمن یائسگی» آمریکا منتشر شده است. بر اساس نتایج آن، بیش از ۶۰ درصد زنان یائسه با نوعی از چاقی شکمی مواجه هستند؛ وضعیتی که به تجمع چربی احشایی در اطراف اندامهای داخلی مربوط میشود و از نظر پزشکی بهعنوان یکی از خطرناکترین انواع چربی بدن شناخته میشود.
پژوهشگران توضیح میدهند که کاهش سطح استروژن در دوران یائسگی باعث تغییر در الگوی توزیع چربی در بدن میشود و حتی بدون افزایش محسوس وزن کلی، چربی بیشتری در ناحیه شکم تجمع پیدا میکند. این تغییرات هورمونی میتواند زمینهساز بروز یا تشدید علائم مختلف یائسگی باشد.
در این مطالعه، محققان از روش «تحلیل شبکهای» برای بررسی ارتباط میان علائم مختلف استفاده کردند؛ روشی که به جای بررسی جداگانه هر علامت، ارتباط و اثر متقابل آنها را در کنار یکدیگر تحلیل میکند. دادههای بیش از ۱۱۰۰ زن شرکتکننده در پروژه SWAN مورد بررسی قرار گرفت و زنان بر اساس نسبت دور کمر به قد در دو گروه دارای چاقی شکمی و فاقد آن دستهبندی شدند.
نتایج نشان داد زنانی که چاقی شکمی دارند، نه تنها تعداد بیشتری از علائم یائسگی را تجربه میکنند، بلکه شدت این علائم نیز در آنها بیشتر است. در این گروه، بروز گرگرفتگی، تعریق شبانه، سرگیجه و تپش قلب به شکل قابل توجهی بالاتر گزارش شد. همچنین مشکلات خواب و نوسانات خلقی نیز در این زنان شیوع بیشتری داشت.
پژوهشگران همچنین دریافتند که ارتباط میان علائم در زنان دارای چاقی شکمی ساختار متفاوتی دارد و برخی نشانهها مانند اختلال خواب و اضطراب میتوانند سایر علائم را تشدید کنند. به گفته آنها، استفاده از نسبت دور کمر به قد میتواند ابزار ساده و موثری برای شناسایی زنانی باشد که در معرض شدت بیشتری از علائم قرار دارند و ممکن است به مداخلات هدفمند نیاز داشته باشند.
در بخش دیگری از این پژوهش آمده است که افزایش وزن در دوران گذار به یائسگی پدیدهای رایج است و بیشترین تغییرات وزنی معمولاً در سالهای پیش و پس از آخرین قاعدگی رخ میدهد. این موضوع علاوه بر تاثیر بر سلامت جسمی، میتواند بر تصویر ذهنی زنان از بدن خود نیز اثر بگذارد.
دکتر مونیکا کریسمس، معاون پزشکی «انجمن یائسگی»، در توضیح این یافتهها تأکید کرده است که آگاهی زودهنگام درباره کنترل وزن و سبک زندگی سالم میتواند نقش مهمی در کاهش شدت علائم یائسگی داشته باشد و به بهبود کیفیت زندگی زنان در این دوره کمک کند.
