پس از خروج نیروهای امارات از یمن؛ چه کسی پرچم مبارزه با تروریسم را برمیدارد؟
نقش امارات متحده عربی در یمن، از آغاز بحران، حضوری حاشیهای یا مقطعی نبود، بلکه بهعنوان یکی از بازیگران اصلی در نبرد با تروریسم، تأثیری تعیینکننده بر معادلات امنیتی جنوب این کشور گذاشت.
از عدن تا حضرموت، این حضور نه در قالب شعار، بلکه در میدان عمل و با هزینههای سنگین انسانی و نظامی معنا یافت.
امارات در سالهای گذشته با تمرکز بر مقابله با گروههای القاعده و داعش، عملیاتهای گستردهای را در مناطق حساس یمن اجرا کرد که نقطه عطف آن پاکسازی حضرموت در سال ۲۰۱۶ بود؛ عملیاتی که بسیاری آن را بازتعریفکننده نقشه امنیتی جنوب یمن میدانند. این اقدامات، به گفته ناظران، نهتنها برای ثبات داخلی یمن، بلکه برای امنیت منطقهای اهمیت حیاتی داشت.
در کنار عملیات نظامی، ابوظبی رویکردی بلندمدت را نیز دنبال کرد و با آموزش و تجهیز نیروهای امنیتی و نظامی محلی، تلاش کرد مسئولیت مقابله با تروریسم را به ساختارهای بومی منتقل کند. به باور کارشناسان، همین رویکرد باعث شد که با کاهش تدریجی حضور نیروهای اماراتی، خلأ امنیتی فوری شکل نگیرد.
صالح ابوعوذل، پژوهشگر یمنی، معتقد است که در مدت کوتاهی، جنوب یمن بهطور کامل از حضور سازمانیافته گروههای تروریستی پاکسازی شد و نیروهای محلی به سطحی از تجربه رسیدند که بتوانند این پرونده را مدیریت کنند. او تأکید میکند که همزمان، مخالفت گسترده مردمی با افراطگرایی، زمینه اجتماعی لازم برای تداوم این دستاوردها را فراهم کرده است.
در مقابل، برخی تحلیلگران نسبت به آینده هشدار میدهند. ادونیس الدخینی، تحلیلگر سیاسی یمنی، بر این باور است که در ده سال گذشته، امارات نقش محوری در مقابله همزمان با حوثیها و گروههای تروریستی ایفا کرده و اکنون مشخص نیست کدام نیرو قادر است این نقش را به همان شکل ایفا کند. به گفته او، خطر همپیمانی میان حوثیها و القاعده، از تبادل آموزش تا تسلیحات و فناوریهای نوین، تهدیدی فزاینده به شمار میرود.
به اعتقاد این تحلیلگر، خروج کامل نیروهای اماراتی میتواند فضایی مستعد برای بازگشت تدریجی گروههای افراطی ایجاد کند؛ مسئلهای که نهتنها امنیت یمن، بلکه ثبات منطقه را نیز به خطر میاندازد. در عین حال، حفظ دستاوردهای امنیتی گذشته و جلوگیری از فرسایش آنها، نیازمند اراده سیاسی، حمایت منطقهای و تقویت مستمر نیروهای محلی است.
در مجموع، با پایان حضور میدانی امارات، پرونده مبارزه با تروریسم در یمن وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که موفقیت یا شکست آن به توان بازیگران داخلی در حفظ امنیت و پر کردن خلأ ایجادشده بستگی دارد.
