تونلهای مسدود و میدانهای مین؛ ایران چگونه ذخایر اورانیوم خود را محافظت میکند؟
گزارش تازه شبکه سیانان از اقدامهای امنیتی ایران برای حفاظت از ذخایر اورانیوم با غنای بالا، توجه گسترده محافل سیاسی و هستهای را به خود جلب کرده است.
بر اساس این گزارش، تهران در ماههای اخیر تدابیر میدانی ویژهای را برای جلوگیری از هرگونه دسترسی احتمالی به مواد هستهای خود به اجرا گذاشته که از جمله آنها میتوان به مسدود کردن برخی تونلهای منتهی به مراکز نگهداری و همچنین استقرار مواد منفجره و مین در اطراف ورودیهای این تأسیسات اشاره کرد.
این گزارش در شرایطی منتشر شده که مذاکرات میان ایران و ایالات متحده درباره چارچوبی جدید برای حلوفصل اختلافات هستهای همچنان ادامه دارد و موضوع ذخایر اورانیوم غنیشده یکی از حساسترین بخشهای گفتوگوها به شمار میرود. به گفته منابع آگاه، مقامهای ایرانی نگران هستند که در صورت تشدید تنشها یا وقوع یک عملیات نظامی، تلاشهایی برای انتقال یا مصادره مواد هستهای از سوی بازیگران خارجی صورت گیرد.
سیانان به نقل از منابع مطلع گزارش داده است که برخی از تونلهای اطراف مراکز نگهداری اورانیوم اکنون یا به صورت عمدی مسدود شدهاند یا در نتیجه عملیات مهندسی به گونهای تغییر یافتهاند که دسترسی به بخشهای زیرزمینی را دشوارتر کنند. همچنین وجود مواد منفجره در نزدیکی ورودیها میتواند هرگونه عملیات نفوذ یا دسترسی غیرمجاز را با خطرات جدی روبهرو سازد.
کارشناسان معتقدند چنین اقداماتی اگرچه از دیدگاه امنیتی میتواند به حفاظت از تأسیسات کمک کند، اما در عین حال ممکن است در آینده چالشهایی را برای بازرسان بینالمللی یا هرگونه توافق احتمالی درباره جابهجایی، کاهش یا نابودی ذخایر اورانیوم ایجاد کند. به باور آنها، هرچه دسترسی به این مراکز پیچیدهتر شود، فرآیند راستیآزمایی و نظارت نیز دشوارتر خواهد شد.
در همین حال، گزارشها حاکی از آن است که دولت دونالد ترامپ در جریان مذاکرات جاری، آمادگی خود را برای بررسی گزینه کاهش سطح غنیسازی اورانیوم در داخل ایران و تحت نظارت سازمان ملل متحد اعلام کرده است. این پیشنهاد به عنوان بخشی از یک توافق گستردهتر مطرح شده که هدف آن کاهش تنشها و ایجاد سازوکاری پایدار برای مدیریت برنامه هستهای ایران است.
ناظران سیاسی بر این باورند که اقدامات امنیتی اخیر تهران میتواند به یکی از موضوعات مهم در مراحل بعدی مذاکرات تبدیل شود؛ زیرا نحوه دسترسی به ذخایر موجود، میزان مواد نگهداریشده و سازوکار نظارت بر آنها از جمله مسائلی هستند که در هر توافق احتمالی آینده نقش تعیینکنندهای خواهند داشت.