یارانه یکمیلیونتومانی کالابرگ؛ آیا طرح دولت آتش اعتراضات ایران را میخواباند؟
در حالی که اعتراضات سراسر ایران را در بر گرفته، اعتبار مرحله تازه کالابرگ الکترونیکی به حساب سرپرستان خانوار واریز شده و بر اساس جدول زمانبندی، امکان خرید اقلام مشمول برای خانوارها فراهم میشود.
در این مرحله، مبلغ اعتبار کالابرگ افزایش یافته و رقمهای قبلی ۳۵۰ یا ۵۰۰ هزار تومان به یکمیلیون تومان تغییر کرده است. این تغییر همزمان با گسترش جمعیت مشمول اجرا میشود و دامنه استفادهکنندگان از طرح را افزایش میدهد.
بر اساس گزارشها، مهمترین تحول در مرحله جدید، بزرگتر شدن دایره جمعیت هدف است. علاوه بر حدود ۶۰ میلیون نفری که پیشتر از کالابرگ الکترونیکی استفاده میکردند، حدود ۲۰ میلیون ایرانی دیگر نیز مشمول اعتبار جدید یکمیلیونتومانی میشوند. شکل و سازوکار کالابرگ تفاوتی با مراحل قبل ندارد و دولت با هدف انتقال یارانه به مصرفکننده نهایی، مسیر حذف ارز ترجیحی را دنبال میکند.
به گفته مقامهای مسئول، کف اعتبار کالابرگ در ابتدا حدود ۷۰۰ هزار تومان اعلام شده بود اما وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از ارتقای آن به یکمیلیون تومان خبر داد. این اعتبار به کد ملی سرپرست خانوار اختصاص مییابد و حسابهای بانکی متصل به شبکه یارانه شارژ میشوند. کالابرگ جدید در بستر همان طرح قبلی تعریف شده و امکان برداشت نقدی از خودپردازها ندارد، بلکه صرفا برای خرید کالا قابل استفاده است. زیرساخت فنی بدون تغییر باقی مانده و نیازی به ثبتنام دوباره وجود ندارد.
اعتبار کالابرگ روی همان کارتهای بانکی سرپرستان خانوار اعمال میشود که یارانه نقدی ۳۰۰ یا ۴۰۰ هزار تومانی دریافت میکردند. استفاده از این اعتبار تابع جدول زمانبندی بر اساس دهکهای درآمدی است؛ روشی که پیشتر نیز برای جلوگیری از ازدحام در فروشگاهها به کار گرفته شده بود. دولت اعلام کرده منابع اجرای طرح برای چهار ماه آینده تامین و واریز شده است.
برای خرید اقلام، بازه زمانی ۲۰ روزه در نظر گرفته شده است. برخلاف گذشته که استفاده نکردن از اعتبار میتوانست به از دست رفتن سهمیه منجر شود، در شیوه جدید اعتبار مصرفنشده به ماه بعد منتقل میشود. این امکان به خانوادهها اجازه میدهد خرید را متناسب با نیاز واقعی مدیریت کنند.
حدود ۳۶۸ هزار فروشگاه در سراسر کشور به سامانه کالابرگ متصل هستند؛ از فروشگاههای زنجیرهای بزرگ مانند افق کوروش، رفاه، جانبو، دیلیمارکت، گندم، هفت و والمارکت گرفته تا بقالیهای محلی. دسترسی به ۱۱ قلم کالای اساسی از طریق بارکدخوانهای ویژه فراهم شده است.
در مجموع، با اضافه شدن ۲۰ میلیون نفر جدید، جمعیت مشمول به حدود ۸۰ میلیون نفر میرسد. یارانه یکمیلیونتومانی کالابرگ مستقل از یارانه نقدی ماهانه است و جایگزین آن نمیشود و همزمان با سایر طرحهای حمایتی اجرا خواهد شد. تامین منابع این افزایش از محل حذف کامل ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی انجام شده و مابهالتفاوت آن به طور مستقیم به مصرفکننده نهایی منتقل میشود؛ تغییری که به گفته دولت با هدف تحقق عدالت در توزیع منابع ارزی صورت گرفته است.