شهر موشکی یزد؛ پایگاهی عظیم در عمق ۵۰۰ متری زمین
در جریان عملیاتهای نظامی آمریکا و اسرائیل علیه مواضع ایران، ابعاد تازهای از زیرساختهای پنهان نظامی در این کشور آشکار شده است؛ از مجموعهای از سایتهای موشکی و انبارهای تسلیحاتی گرفته تا شبکهای از تونلها و شهرهای زیرزمینی که طی دههها توسعه یافتهاند.
در میان این مجموعهها، سایت موشکی یزد که در نزدیکی پارک کوهستان قرار دارد، بهعنوان یکی از نمونههای قابلتوجه مطرح شده است. این مجموعه در عمق حدود ۵۰۰ متری زمین و در دل سنگهای گرانیتی ساخته شده و شامل شبکهای چندلایه از تونلها و فضاهای عملیاتی است.
بر اساس گزارشها، طراحی این شبکه بهگونهای انجام شده که بخشهای مختلف آن، از مونتاژ و نگهداری تا آمادهسازی و پرتاب، در ساختاری مشابه مترو و بر پایه مسیرهای ریلی داخلی به یکدیگر متصل هستند. موشکها از طریق این مسیرها به سمت خروجیهایی که در بدنه کوه تعبیه شدهاند منتقل شده و امکان شلیک و بازگشت سریع به عمق فراهم میشود.
در این مجموعه، سالنهای مونتاژ برای آمادهسازی نهایی، بخشهای سوختگیری و انبارهای عمیق برای نگهداری تجهیزات و کلاهکها پیشبینی شده است. استفاده از بستر گرانیتی نیز به دلیل استحکام بالا، بهمنظور کاهش اثر نفوذ بمبهای سنگرشکن عنوان شده است.
گزارشها نشان میدهد پروژههای مشابه اغلب با پیوستهای محرمانه اجرا میشوند و اطلاعات دقیقی درباره مراحل آنها در دست نیست. با این حال، برخی شواهد به دهه ۱۳۸۰ بازمیگردد؛ زمانی که پارک کوهستان یزد با وسعتی حدود ۵۰ هکتار در حاشیه شهر احداث شد. این همزمانی، فرضیه استفاده از پروژههای عمرانی و تفریحی بهعنوان پوششی برای فعالیتهای نظامی را مطرح کرده است.
از نظر هزینه، بهدلیل ماهیت محرمانه پروژه، رقم دقیقی اعلام نشده، اما برآوردهای فنی نشان میدهد حفاری در بستر گرانیتی و ایجاد چنین ساختاری مستلزم صرف منابع مالی بسیار قابلتوجهی بوده است. دادههای جهانی حاکی از آن است که هزینه حفاری تونل در سنگ سخت میتواند بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ میلیون دلار به ازای هر کیلومتر باشد.
در روزهای اخیر، همزمان با انتشار اطلاعات درباره این سایتها، گزارشهایی از انفجارهای شدید در محدوده پارک کوهستان یزد نیز منتشر شده است. در عین حال، فعالان محیط زیست نسبت به پیامدهای چنین پروژههایی، از جمله تاثیر بر منابع آب زیرزمینی و احتمال فرونشست زمین، هشدار دادهاند.
