راز «بازمانده همیشگی» سپاه؛ ناپدید شدن قاآنی و گمانهزنیها درباره «همکاری با اسرائیل»
معمای «بازمانده همیشگی» در ایران؛ ناپدید شدن قاآنی گمانهزنیها درباره «جاسوسی برای اسرائیل» را افزایش داد
پرسشها درباره سرنوشت اسماعیل قاآنی، فرمانده «نیروی قدس»، پس از ناپدید شدن او از انظار عمومی بالا گرفته و گمانهزنیهایی مطرح شده که شاید او «با اسرائیل همکاری» داشته باشد.
بر اساس گزارشهای رسانهای، از جمله گزارشی از روزنامه بریتانیایی «تلگراف»، قاآنی پس از آنکه از حملهای در آغاز جنگ جان سالم به در برد، به محور بحثهای گسترده تبدیل شد؛ حملهای که به کشته شدن علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، و شماری از دستیاران ارشد او انجامید.
برخی روایتهای منتشرشده میگویند این ژنرال ۶۸ ساله ممکن است به دلیل تردیدهای داخلی درباره احتمال همکاری با اسرائیل «در حصر خانگی قرار گرفته» یا حتی «اعدام شده باشد». با این حال، مقامهای ایرانی تاکنون هیچ اظهار نظر رسمی در این باره نکردهاند.
روزنامه تلگراف مینویسد قاآنی به عنوان فرمانده نیروی قدس، یکی از شاخههای پنجگانه سپاه پاسداران، «از سال ۲۰۲۰ مسئول صدور تروریسم به منطقه از طریق آموزش و تسلیح گروههای مسلح خارج از ایران» بوده است.
او پس از قاسم سلیمانی که در سال ۲۰۲۰ در حمله هوایی آمریکا در نزدیکی فرودگاه بغداد کشته شد، فرماندهی نیروی قدس را بر عهده گرفت.
«همیشه جان سالم به در میبرد»
در سالهای اخیر، قاآنی به دلیل جان سالم به در بردن مکرر از حملات مرگبار، شهرتی ویژه پیدا کرده است. گزارشها میگویند او «در دو سال گذشته بارها از حملاتی جان سالم به در برده، در حالی که افراد اطرافش کشته شدهاند».
یکی از این موارد زمانی بود که اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه خود با ایران در ژوئن گذشته، چندین فرمانده ارشد سپاه پاسداران را هدف قرار داد. در ابتدا تصور میشد قاآنی کشته شده است، اما او بعداً در یک مراسم عمومی با لباس غیرنظامی و کلاه بیسبال ظاهر شد.
این ماجرا یادآور رویداد مشابهی در اکتبر ۲۰۲۴ بود.
همچنین گزارشهایی درباره فهرست اسرائیل از شخصیتهای ایرانی که در طول جنگ هدف ترور قرار میگرفتند منتشر شد؛ فهرستی که گفته میشود نام قاآنی در آن وجود نداشت و همین موضوع به شایعات دامن زد.
در همین حال، گزارشهایی نیز منتشر شد مبنی بر اینکه دستگاههای امنیت داخلی سپاه پاسداران از او بازجویی کردهاند تا این تردیدها بررسی شود.
با این حال، یک حساب کاربری فارسیزبان در شبکه «ایکس» که گفته میشود به موساد مرتبط است، سال گذشته ادعاها درباره اینکه قاآنی یکی از عوامل آنهاست را رد کرد.
حقیقت هنوز روشن نیست
روزنامه تلگراف به نقل از منابع اسرائیلی با پیشینه اطلاعاتی نوشته است که حقیقت هنوز مشخص نیست.
یکی از این منابع گفته است: «در نهایت هیچکس حقیقت را نمیداند. شاید او واقعاً همانطور که خودش میگوید، یک ژنرال وفادار به نظام ایران باشد؛ یا شاید این شایعات بخشی از عملیاتی برای تضعیف او و کاهش نقشاش در مقابله با اسرائیل باشد.»
این گمانهزنیها در حالی مطرح میشود که نشانههایی از نفوذ گسترده اسرائیل در دستگاه امنیتی ایران دیده میشود.
از جمله گزارشهایی درباره نحوه اجرای ترور خامنهای منتشر شده که به نفوذ در سامانه پخش دوربینهای ترافیکی تهران اشاره دارد.
همچنین گفته شده موساد در جریان جنگ ژوئن در داخل ایران فعالیت داشته تا به نابودی سامانههای پدافند هوایی کمک کند.
با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا پیش از درگیری اخیر، عوامل اسرائیلی به داخل ایران نفوذ کرده بودند یا نه.
مقایسه با سلیمانی
در داخل سپاه پاسداران، قاآنی در مقایسه با سلف خود قاسم سلیمانی فردی کمکاریزماتیکتر و کمنفوذتر تلقی میشود، اما تجربه طولانی دارد که از زمان حضورش در جنگ ایران و عراق به دست آورده و از چهرههای وفادار به نظام به شمار میرود.
با این حال، ناپدید شدن او از صحنه و جان سالم به در بردنش از چندین حمله مرگبار، همچنان سرنوشت واقعی او را در هالهای از ابهام نگه داشته است.
