گزینههای اسرائیل پس از توافق هستهای با ایران
در دیدار اخیر رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، و نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، در کاخ سفید، تفاوتهای بارز در رویکرد دو طرف به مسئله هستهای ایران نمایان شد.
ترامپ بر اولویت مسیر دیپلماتیک و دستیابی به توافق هستهای تأکید کرد، در حالی که اسرائیل شک و تردید عمیقی نسبت به هر گونه توافق با ایران ابراز داشت. این موضوع در شرایطی مطرح میشود که مذاکرات میان واشنگتن و تهران در مسقط، پایتخت عمان، در جریان است و اسرائیل خود را در وضعیتی استراتژیک و پیچیده میبیند.
کارشناسان سیاسی به «اسکای نیوز عربی» میگویند گزینههای اسرائیل پس از توافق هستهای ایران در سه مسیر اصلی قرار دارد: فشار دیپلماتیک، افزایش عملیاتهای اطلاعاتی و حفظ گزینه نظامی که با احتمال کمی همراه است. آنها معتقدند که اسرائیل در این مرحله به جای مواجهه مستقیم با ایران، به مدیریت خطرات بیشتر توجه خواهد داشت و منتظر روشن شدن جزئیات توافق و محدودیتها یا فرصتهای ناشی از آن است.
ترامپ در روز چهارشنبه در کنفرانس خبری خود در کاخ سفید اعلام کرد که اسرائیل ممکن است در صورت شکست مذاکرات هستهای، ضربه نظامی به ایران وارد کند و افزود که «ارتش آمریکا در صورت لزوم وارد عمل خواهد شد.» این سخنان نشاندهنده هماهنگی میان ترامپ و نتانیاهو است، اما تحلیلگران معتقدند که ترامپ ممکن است به توافقی دست یابد که تمام خواستههای اسرائیل را برآورده نکند.
آرش عزیری، تحلیلگر ایرانی، اظهار میکند که نتانیاهو، در سال انتخاباتی خود و تحت فشارهای داخلی، ممکن است مجبور به پذیرش توافق شود و آن را به عنوان نتیجه هماهنگی آمریکایی-اسرائیلی به مردم عرضه کند. اگر توافق به نظر اسرائیل ضعیف باشد، این کشور از طریق لابیهای قدرتمند مانند کمیته امور عمومی آمریکا-اسرائیل (آیپک)، فشار بیشتری برای تحمیل تحریمها یا تشدید شرایط اجرای توافق اعمال خواهد کرد.
در این میان، کارشناسان اشاره دارند که اسرائیل همچنان به استفاده از ابزارهای مخفی و اطلاعاتی خود از جمله حملات سایبری، خرابکاری، ترور دانشمندان هستهای و سرقت اسناد هستهای ایران ادامه خواهد داد. این اقدامات در صورت عدم تأمین منافع اسرائیل از توافق هستهای بیشتر خواهد شد.
در نهایت، برخی تحلیلگران معتقدند که اسرائیل ممکن است در صورت نادیده گرفتن مسائل حساس خود، مانند برنامه موشکی بالستیک ایران و نفوذ منطقهای آن، به اقدام نظامی یکجانبه متوسل شود. سیما شین، محقق سابق موسسه امنیت ملی اسرائیل، بر این باور است که اسرائیل ترجیح میدهد فشار اقتصادی بر ایران را ادامه دهد تا نظام ایران را تضعیف کرده و جاهطلبیهای هستهای و منطقهای آن را محدود سازد.
