نوروز ۱۴۰۵ در میان جنگ و بحران؛ تداوم زندگی در سایه عدم اطمینان
نوروز ۱۴۰۵ در شرایطی از راه رسید که جنگ، فشارهای اقتصادی و فضای نااطمینانی بر زندگی روزمره مردم ایران سایه انداخته است.
با وجود این وضعیت، سنت دیرینه نوروز همچنان در میان بسیاری از شهروندان جریان دارد و نشانههایی از تداوم زندگی در دل شرایط دشوار دیده میشود
امسال حال و هوای نوروز با سالهای گذشته تفاوت دارد. بوی دود و سوختگی ناشی از حملات به زیرساختهای انرژی جای عطر بهاری را گرفته و صدای انفجار و عبور جنگندهها به جای صداهای معمول طبیعت شنیده میشود. کشور در حالی وارد چهارمین هفته از جنگ با اسرائیل و آمریکا شده که پیشتر نیز در سال ۱۴۰۴ شاهد اعتراضات گسترده و سرکوب خونین بود.
با این حال، در برخی مناطق تهران و دیگر شهرها، مردم همچنان برای خرید اقلام نوروزی مانند گل، سبزه و ماهی قرمز به خیابانها آمدهاند. برخی شهروندان این حضور را نشانهای از امید به آینده میدانند. یکی از ساکنان تهران میگوید با وجود بمبارانها، کاهش آلودگی هوا و آسمان صاف، حس متفاوتی در شهر ایجاد شده است.
در مقابل، برخی دیگر از شهروندان از ناتوانی در برگزاری آیینهای نوروزی سخن میگویند. نازنین، ۳۶ ساله، میگوید شرایط روحی و نبود امکان دیدار با خانواده باعث شده انگیزهای برای آمادهسازی سفره هفتسین نداشته باشد و احساس کند مناسبتهایی مانند نوروز و چهارشنبهسوری معنای پیشین خود را از دست دادهاند.
بازارهای شب عید نیز امسال رونق سالهای گذشته را ندارند. رفتوآمدها کاهش یافته و بسیاری از کسبوکارها تعطیل شدهاند. پیش از آغاز جنگ نیز اقتصاد ایران با تورم بالا، بیکاری و پیامدهای تحریمها روبهرو بود؛ شرایطی که به اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ انجامید. بر اساس گزارشها، بیش از ۷ هزار نفر در این اعتراضات کشته شدند و اسامی ۱۱ هزار و ۷۴۴ نفر همچنان در حال بررسی است.
در کنار مشکلات اقتصادی، پیامدهای انسانی جنگ نیز گسترده بوده است. طبق اعلام نهادهای بینالمللی، حدود ۳.۲ میلیون نفر در اثر جنگ از محل سکونت خود آواره شدهاند. همزمان، محدودیتهای اینترنتی و افزایش حضور نیروهای امنیتی، دسترسی به اطلاعات را دشوارتر کرده است.
گزارشها همچنین از بازداشت دستکم ۷۸ هزار و ۹۰۷ نفر در سال ۱۴۰۴ به دلایل سیاسی و عقیدتی و اعدام حداقل ۲ هزار و ۴۸۸ نفر حکایت دارد. این روند تا روزهای پایانی سال ادامه داشته و چند نفر از بازداشتشدگان اعتراضات نیز اعدام شدهاند.
در چنین فضایی، نوروز برای بسیاری از ایرانیان در حالی فرا رسیده که صدای جنگ و فشارهای اقتصادی همچنان در زندگی روزمره حضور دارد و شرایط اجتماعی و انسانی کشور تحت تاثیر این تحولات باقی مانده است.
