ادعای روسیه درباره S-۵۰۰: آیا بمبافکن B-۲۱ دیگر نامرئی نیست؟
روسیه با رونمایی از سامانه موشکی سطحبههوای فوقپیشرفته S-۵۰۰ موسوم به «پرومتئوس» ادعا کرده است که توانایی رهگیری و انهدام پیشرفتهترین جنگندهها و بمبافکنهای رادارگریز آمریکا را دارد.
این ادعا در صورت اثبات، میتواند معادلات قدرت هوایی در اروپا و منطقه اقیانوس آرام را دستخوش تغییر کند.
S-۵۰۰ بهعنوان مکملی برای سامانه S-۴۰۰ معرفی شده و مقامهای روس میگویند این سامانه قادر است با تهدیدات پیچیدهتری از جمله جنگندههای نسل پنجم و ششم ایالات متحده مقابله کند. به گفته مسکو، اهدافی مانند F-۲۲ رپتور، F-۳۵ لایتنینگ II و حتی بمبافکن راهبردی تازهوارد B-۲۱ رِیدر در فهرست اهداف قابل رهگیری این سامانه قرار دارند.
تحلیلگران نظامی غربی اگرچه با تردید به این ادعاها نگاه میکنند، اما اذعان دارند که S-۵۰۰ از رادارهای چندبانده دیجیتالی با برد بلند و دقت بالا بهره میبرد که بهطور نظری میتواند حضور اهداف رادارگریز را آشکار کند. با این حال، کارشناسان تأکید دارند که تشخیص اولیه یک هدف کمسطح مقطع راداری با قفل موشکی پایدار و درگیری مؤثر، تفاوتی اساسی دارد و توان واقعی S-۵۰۰ در میدان نبرد هنوز بهطور مستقل راستیآزمایی نشده است.
براساس اطلاعات منتشرشده از سوی منابع روسی، برد عملیاتی S-۵۰۰ حدود ۶۰۰ کیلومتر عنوان شده است. در صورت صحت این عدد، استقرار این سامانه در مناطق مرزی میتواند کنترل بخش بزرگی از حریم هوایی شرق اروپا را در اختیار روسیه قرار دهد و برنامهریزی ناتو برای برتری هوایی را با چالشهای جدی مواجه کند. این مسئله بهویژه در سناریوهای درگیری احتمالی، اهمیت راهبردی ویژهای دارد.
S-۵۰۰ تنها به مأموریتهای پدافند هوایی محدود نمیشود. روسیه مدعی است موشکهای این سامانه توانایی رهگیری همزمان ۱۰ کلاهک موشکی بالستیک فوقصوت را دارند؛ قابلیتی که آن را به یک ابزار دفاع موشکی راهبردی نیز تبدیل میکند. به باور تحلیلگران، شبکهسازی دیجیتالی سریع و دقیق میان رادارها و سامانههای پرتاب، شرط اصلی موفقیت این سیستم در برابر اهداف پرسرعت و مانورپذیر است.
در سطحی گستردهتر، نگرانی اصلی پنتاگون به احتمال صادرات S-۵۰۰ به متحدان کلیدی مسکو، از جمله چین و هند، بازمیگردد. کارشناسان معتقدند در صورت انتقال این سامانه به پکن یا دهلینو، موازنه نظامی در منطقه اقیانوس هند و اقیانوس آرام بهطور محسوسی تغییر خواهد کرد. چنین همکاریای نهتنها روابط دفاعی روسیه با این کشورها را تعمیق میکند، بلکه میتواند به ارتقای سامانههای بومی آنها برای مقابله با پلتفرمهای رادارگریز آمریکا منجر شود.
