ابزاری تازه موقعیت خانه شما را در ۳۲۰ میلیون سال پیش نشان میدهد
پژوهشگران اروپایی از توسعه یک ابزار دیجیتال خبر دادهاند که به کاربران امکان میدهد موقعیت جغرافیایی هر نقطه از زمین، از جمله محل زندگی خود، را در طول ۳۲۰ میلیون سال گذشته بررسی کنند.
این سامانه که «پالئولاتیتیود» نام دارد، بهتازگی با دادههای جدید بهروزرسانی شده و توجه بسیاری از دانشمندان و علاقهمندان به تاریخ زمین را جلب کرده است.
این ابزار بر پایه تحلیل سیگنالهای مغناطیسی ثبتشده در سنگها عمل میکند. این سیگنالها جهت میدان مغناطیسی زمین را در زمان شکلگیری سنگها حفظ کردهاند و به همین دلیل میتوان از آنها برای تعیین عرض جغرافیایی گذشته استفاده کرد. پژوهشگران با ترکیب این دادهها با اطلاعات مربوط به حرکت صفحات تکتونیکی، توانستهاند مدلی دقیقتر از تغییرات زمین ارائه دهند.
دانشمندان دانشگاه اوترخت اعلام کردهاند که هدف از توسعه این مدل، ایجاد ارتباط میان زیستشناسی باستانی و اقلیمهای گذشته بوده است. به گفته آنها، برای درک بهتر چگونگی شکلگیری محیطهای قدیمی و پراکندگی موجودات زنده در طول زمان، دانستن موقعیت دقیق سنگها در زمان شکلگیری ضروری است.
بر اساس این مدل، قارههای زمین همواره در حال حرکت بودهاند و شکل کنونی آنها نتیجه میلیونها سال تغییر و جابهجایی است. این روند از حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش و با تجزیه ابرقاره پانجیا آغاز شد؛ قارهای که تقریباً تمامی خشکیهای زمین را در بر میگرفت.
یکی از ویژگیهای مهم نسخه جدید این ابزار، افزودن دادههایی درباره قارههای گمشده است. برای مثال، تودهای به نام آرگولند حدود ۱۵۵ میلیون سال پیش از غرب استرالیا جدا شد و اکنون در زیر بخشهایی از اندونزی قرار دارد. همچنین قارهای موسوم به آدریای بزرگ بیش از ۲۰۰ میلیون سال پیش از شمال آفریقا جدا شد و بعدها در ساختار کوههای مدیترانه و خاورمیانه ادغام شد.
پژوهشگران همچنین دادههای جدیدی از تغییرات مغناطیسی کف اقیانوسها را به مدل افزودهاند که به شناسایی دقیقتر حرکت صفحات زمینساختی کمک میکند. این اطلاعات امکان ردیابی مسیر حرکت سنگها و قارهها را در طول زمان فراهم کرده است.
به گفته دکتر برام فایس، زاویه میدان مغناطیسی زمین از قطبها تا استوا تغییر میکند و همین ویژگی به تعیین عرض جغرافیایی گذشته کمک میکند. این موضوع باعث شده تا بسیاری از سنگها بهعنوان نوعی «حافظه طبیعی» از موقعیت گذشته زمین عمل کنند.
کاربران این ابزار میتوانند هر نقطهای از زمین را انتخاب کرده و تغییرات آن را از دوران پانجیا تا امروز مشاهده کنند. این قابلیت برای دانشمندان حوزه فسیلشناسی اهمیت زیادی دارد، زیرا به آنها کمک میکند ارتباط میان تنوع زیستی و شرایط اقلیمی را بهتر درک کنند و دیدی سهبعدی از تاریخ حیات روی زمین به دست آورند.
