به روایت تصویر؛ از کلبههای چوبی تا شاهکارهای معماری در قطب جنوب
قطب جنوب از نظر توسعه شهری یکی از کمساختترین مناطق جهان به شمار میرود و تنها شمار محدودی ساختمان در آن دیده میشود.
نخستین سازههای این قاره در سال ۱۸۹۹ ساخته شدند؛ دو کلبه ساده چوبی که آغاز حضور معماری انسانی در این سرزمین یخزده بودند. با ادامه اکتشافها، پایگاههای تحقیقاتی بهتدریج پیچیدهتر شدند و امروز ساختمانهایی پیشرفته مانند «دیسکاوری ۲۰۲۶» چهرهای متفاوت از معماری در این منطقه ارائه میدهند.
هیو براتون، بنیانگذار شرکت معماری هیو براتون، میگوید قطب جنوب تنها قارهای است که میتوان هم نخستین ساختمانهای ساختهشده و هم برخی از پیشرفتهترین سازههای جهان را در آن مشاهده کرد.
کلبه بورچگروینک که بین سالهای ۱۸۹۸ تا ۱۹۰۰ در کیپ آدار ساخته شد، شامل دو سازه چوبی کوچک به ابعاد ۵.۵ در ۶.۵ متر بود که عایقبندی اندکی داشت. در مقابل، ساختمانهای امروزی با عایق کامل، هوابندی دقیق و طراحی آیرودینامیک ساخته میشوند تا در یکی از سختترین اقلیمهای زمین دوام بیاورند.
شرایط اقلیمی دشوار و فاصله زیاد از مراکز جمعیتی باعث شده معماری در این قاره بر کارآمدی تمرکز کند. با این حال، براتون معتقد است محدودیتها مانع خلاقیت نشدهاند و بسیاری از ایستگاههای جدید جوایز بینالمللی کسب کردهاند. او این ساختمانها را «سفارتهایی روی یخ» توصیف میکند که علاوه بر پشتیبانی از تحقیقات علمی، نمادی از حضور کشورها در این منطقه هستند.
در میان نمونههای شاخص، پایگاه اسکات-آموندسن در سال ۲۰۰۸ نزدیک قطب جنوب ساخته شد و برای ۱۵۰ نفر ظرفیت دارد. این سازه روی ۳۶ ستون هیدرولیکی قرار گرفته تا با بالا رفتن تدریجی، زیر برف مدفون نشود. ایستگاه پرنسس الیزابت که در سال ۲۰۰۹ افتتاح شد، بهعنوان نخستین ایستگاه بدون انتشار کربن شناخته میشود و با پنلهای خورشیدی و ۹ توربین بادی کار میکند.
ایستگاه بهاراتی در سال ۲۰۱۲ با استفاده از ۱۳۴ کانتینر ساخته شد و بخشی از آن ۶ متر بالاتر از زمین قرار دارد. ایستگاه هالی VI در سال ۲۰۱۳ بهعنوان نخستین مرکز تحقیقاتی سیار جهان معرفی شد و از ۸ ماژول متصل تشکیل شده است.
ایستگاه جانگ بوگو در سال ۲۰۱۴ با زیربنای ۴۰۰۰ مترمربع ساخته شد و سه بازوی آیرودینامیک دارد.
پایگاه خوآن کارلوس I در سال ۲۰۱۸ با ظرفیت ۲۰ نفر طراحی شد و ایستگاه فرمانده فراز در سال ۲۰۲۰ دارای ۱۷ آزمایشگاه و امکان اقامت برای ۶۴ دانشمند است.
جدیدترین نمونه، ساختمان دیسکاوری ۲۰۲۶ است؛ سازهای دو طبقه با مساحت ۴۵۰۰ مترمربع که بهعنوان پایگاه اصلی British Antarctic Survey در ایستگاه روترا فعالیت میکند و امکاناتی از نیروگاه و دفاتر تا سالن ورزشی و برج کنترل فرودگاه را در خود جای داده است.
