اهداف پنهان حملات سایبری به سامانههای سوخت آمریکا؛ ایران به دنبال چه بود؟
افشای مجموعهای از حملات سایبری علیه سامانههای کنترل و پایش سوخت در چند ایالت آمریکا، بار دیگر نگرانیها درباره تهدیدات سایبری علیه زیرساختهای حیاتی این کشور را افزایش داده است.
مقامهای آمریکایی و کارشناسان امنیت سایبری احتمال میدهند هکرهای وابسته به ایران در پشت این عملیات قرار داشته باشند؛ حملاتی که اگرچه خسارت فیزیکی مستقیمی برجای نگذاشته، اما زنگ خطر تازهای را درباره آسیبپذیری شبکههای انرژی آمریکا به صدا درآورده است.
شبکه سیانان به نقل از منابع مطلع گزارش داده که مهاجمان سایبری موفق شدهاند به سامانههای اندازهگیری خودکار مخازن سوخت موسوم به «ATG» نفوذ کنند. این سامانهها برای کنترل میزان سوخت، تشخیص نشتی، فشار و تعادل موجودی در مخازن زیرزمینی پمپبنزینها مورد استفاده قرار میگیرند.
بر اساس این گزارش، هکرها از ضعف امنیتی برخی سامانهها که بدون رمز عبور و از طریق اینترنت قابل دسترسی بودند، سوءاستفاده کردهاند. منابع آمریکایی میگویند مهاجمان در برخی موارد توانستهاند دادههای نمایشگرهای اندازهگیری سوخت را دستکاری کنند، هرچند میزان واقعی سوخت داخل مخازن تغییر نکرده است.
کارشناسان هشدار دادهاند که چنین حملاتی میتواند فراتر از اختلال در دادهها عمل کند و حتی توانایی سیستمها برای تشخیص نشت سوخت یا بروز نقص فنی را مختل سازد. به گفته متخصصان، در صورت پنهان ماندن نشتی یا افزایش فشار در مخازن، خطر وقوع آتشسوزی یا آسیبهای زیستمحیطی وجود خواهد داشت.
سریل وودرشوفن، کارشناس برجسته حوزه انرژی و مشاور شرکت «بلو واتر استراتژی»، در اظهاراتی اعلام کرد که هدف این نوع عملیاتها بیشتر ایجاد فشار روانی و آزمایش آسیبپذیری زیرساختهای حیاتی آمریکاست تا تخریب فوری. او سه هدف اصلی را برای این حملات برشمرد؛ نخست ایجاد نگرانی و بیثباتی در زیرساختهای انرژی آمریکا، دوم شناسایی نقاط ضعف سامانههای صنعتی متصل به اینترنت و سوم ایجاد مسیرهای نفوذ برای حملات گستردهتر در آینده.
گزارشها نشان میدهد ایران پیشتر نیز علاقه خود به هدف قرار دادن سامانههای سوخت را نشان داده بود. اسناد محرمانهای که در سال ۲۰۲۱ منتشر شد، حاکی از آن بود که نهادهای وابسته به سپاه پاسداران، سامانههای «ATG» را بهعنوان اهداف بالقوه برای حملات سایبری معرفی کرده بودند.
مقامهای امنیتی آمریکا معتقدند اگرچه هنوز شواهد قطعی برای انتساب این حملات به ایران وجود ندارد، اما سابقه فعالیت گروههای سایبری نزدیک به تهران در حمله به زیرساختهای انرژی و صنعتی، احتمال نقشآفرینی آنها را افزایش داده است.
در همین حال، کارشناسان امنیت سایبری هشدار میدهند که افزایش استفاده از هوش مصنوعی در عملیاتهای هکری میتواند سرعت و پیچیدگی حملات آینده را بیشتر کند؛ موضوعی که به باور تحلیلگران، تهدیدی فزاینده برای زیرساختهای حیاتی جهان به شمار میرود.