ترامپ و سیگنال مثبت تهران؛ جوانی که معادلات حمله آمریکا را تغییر داد
شبکه سیانان گزارش داده است که اعلام تعویق اجرای حکم اعدام علیه عرفان سلطانی، معترض ایرانی، بهعنوان سیگنالی کلیدی از سوی تهران تلقی شد
سیگنالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیش از تصمیمگیری درباره احتمال حمله نظامی به ایران در انتظار آن بود.
بر اساس این گزارش، شامگاه سهشنبه شماری از مقامهای ارشد امنیت ملی دولت ترامپ پس از جلسهای طولانی در اتاق عملیات کاخ سفید، این تصور را داشتند که تصمیم برای اقدام نظامی بسیار نزدیک است. این برداشت پس از آن شکل گرفت که ترامپ تحت تأثیر تصاویر منتشرشده از اعدامهای پیشین در ایران و همزمان با تشدید سرکوب امنیتی معترضان قرار گرفته بود.
در جریان این نشست، به ترامپ اطلاع داده شد که مقامهای ایرانی قصد دارند حکم اعدام عرفان سلطانی، جوانی ۲۶ ساله که در جریان اعتراضات اخیر بازداشت شده بود، را در تاریخ ۱۴ ژانویه اجرا کنند. این موضوع، به گفته منابع آگاه، نگرانی جدی رئیسجمهور آمریکا را برانگیخت و بر ارزیابی او از ضرورت واکنش سریع تأثیر گذاشت.
تا صبح چهارشنبه، ترامپ بیش از هر زمان دیگری به طرح گزینه یک عملیات نظامی محدود نزدیک شده بود. او در پیامهایی علنی، ایرانیان را به حضور در خیابانها تشویق کرد و گفت که «کمک در راه است»، عبارتی که بهسرعت بازتاب گستردهای یافت و بهعنوان نشانهای از احتمال تشدید تنشها تعبیر شد.
اما تحولات بعدی مسیر را تغییر داد. ترامپ ساعاتی بعد اعلام کرد که «منابع مهمی از طرف مقابل» به او اطلاع دادهاند که روند کشتار متوقف شده است. این اظهارات، بهطور محسوسی احتمال حمله نظامی در کوتاهمدت را کاهش داد و فضای تصمیمگیری را وارد مرحلهای محتاطانهتر کرد.
سیانان در عین حال گزارش داد که در آن مقطع، نهادهای اطلاعاتی آمریکا هنوز بهطور مستقل توقف کامل سرکوب را تأیید نکرده بودند. با این حال، آمادهسازیهای نظامی ادامه داشت و از جمله اقدامها، تخلیه کارکنان غیرضروری از بزرگترین پایگاه نظامی آمریکا در منطقه بود؛ نشانهای از آنکه گزینه نظامی همچنان روی میز باقی مانده است.
به گفته منابع مطلع، اعلام رسمی ایران درباره تعویق اجرای حکم اعدام عرفان سلطانی، عامل تعیینکنندهای بود که ترامپ را به عقبنشینی موقت از تصمیم حمله سوق داد. عرفان سلطانی جوانی است که بهدلیل مشارکت در اعتراضات بازداشت شد و مقامهای ایرانی او را به «توطئه علیه امنیت داخلی» و «فعالیت تبلیغی علیه نظام» متهم کردهاند. نام او زمانی در کانون توجه قرار گرفت که خبر قریبالوقوع بودن اجرای حکم اعدامش منتشر شد، اما مقامهای قضایی ایران بعدتر اعلام کردند که اساساً حکمی برای اعدام او صادر نشده است.