ایران از نقش ترکیه در کاهش تنش با آمریکا میگوید و دیدار سهجانبه را دور از دسترس میداند
تهران از تلاشهای آنکارا برای کاهش تنش میان ایران و ایالات متحده استقبال کرده و نقش ترکیه را در مسیر دیپلماسی «سازنده» توصیف کرده است؛ موضعی که در میانه ادامه تهدیدهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره گزینه نظامی علیه ایران بیان میشود.
مقامات ایرانی میگویند هرگونه ابتکار منطقهای که به کاهش فشار و باز شدن مسیر گفتوگو کمک کند، میتواند به ثبات کمک کند، اما فضای فعلی را برای مذاکرات جدی کافی نمیدانند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفتوگویی با شبکه «سیانان تُرک» با اشاره به میانجیگری احتمالی ترکیه، تأکید کرد مواضع آنکارا در قبال ایران همواره مثبت و مبتنی بر نگاه سازنده بوده است. او گفت دیدگاههای ترکیه برای تهران اهمیت داشته و بهویژه در جریان جنگ ۱۲ روزه میان ایران و رژیم اشغالگر اسرائیل، رویکرد ترکیه را قابل توجه دانست. به گفته عراقچی، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، بارها بر امکان استفاده از دیپلماسی و منافع همزمان آن برای منطقه تأکید کرده است.
وزیر خارجه ایران با بیان اینکه ترکیه برای یافتن راهحلهای منطقهای تلاش میکند، این تلاشها را مثبت ارزیابی کرد و افزود تهران همزمان با دیگر کشورهای منطقه در حال رایزنی است. با این حال، او احتمال برگزاری دیدار سهجانبه میان دونالد ترامپ، رجب طیب اردوغان و مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، را بعید دانست و گفت هنوز فاصله زیادی تا دستیابی به زمینۀ مشترک برای مذاکره با آمریکا وجود دارد. به باور او، مذاکرات واقعی نیازمند آمادگی جدی، چارچوب روشن و پرهیز از گفتوگوهای نمایشی است.
عراقچی همچنین هشدار داد در صورت هرگونه حمله، پاسخ ایران «قاطع و بسیار شدید» خواهد بود و تأکید کرد تهران توان دفاع از خود را دارد. او شرط اصلی مذاکره را کنار رفتن فضای تهدید و فشار دانست و گفت بدون توافق بر چارچوب، محتوا و قواعد گفتوگو، پیشرفتی حاصل نخواهد شد. به گفته او، ایران آماده دیپلماسی عادلانه و متوازن است، اما مذاکره تحمیلی و بدون احترام متقابل به توافقی منصفانه منجر نمیشود.
در سوی دیگر، دونالد ترامپ جمعه گذشته اعلام کرد باور دارد ایران به دنبال توافقی است تا از حمله نظامی جلوگیری کند. او با اشاره به تقویت حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه و اعزام ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن»، گفت تهران از مهلتی که تعیین شده آگاه است. ترامپ ضمن ابراز امیدواری به دستیابی به توافق، تأکید کرد در صورت عدم توافق، گزینههای دیگر روی میز باقی میماند.
در مجموع، پیامهای متناقض تهدید و دیپلماسی همچنان فضای روابط تهران و واشنگتن را شکل میدهد. ایران از تلاشهای میانجیگرانه منطقهای استقبال میکند، اما بر این باور است که بدون تغییر واقعی در رویکرد آمریکا، راهی پایدار برای گفتوگو و کاهش تنش گشوده نخواهد شد.