سازوکار دفاعی ناوهای هواپیمابر چگونه عمل میکند؟
ناوهای هواپیمابر بهعنوان بزرگترین و پیچیدهترین شناورهای نظامی جهان شناخته میشوند؛ سازههایی با طول بیش از ۳۰۰ متر که در عمل یک پایگاه هوایی متحرک به شمار میروند و صدها نفر خدمه، دهها هواپیما و تجهیزات پشتیبانی گسترده را حمل میکنند.
همین ابعاد و کارکرد ویژه، آنها را به اهدافی با ارزش راهبردی بالا تبدیل کرده است. با این حال از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون هیچ ناو هواپیمابر مدرنی بهطور کامل در یک نبرد منهدم نشده است؛ موضوعی که ریشه در ساختار دفاعی چندلایه این شناورها دارد.
ناوهای هواپیمابر به تنهایی عمل نمیکنند و برای مقابله با تهدیدات امروزی مانند موشکهای کروز، موشکهای ضدکشتی برد بلند، پهپادهای رزمی، جنگندههای تهاجمی و جنگافزارهای الکترونیکی به سامانههای دفاعی متنوعی مجهز هستند. در نخستین لایه، سامانههای دفاع نزدیک یا CIWS قرار دارند. در ناوهای آمریکایی معمولاً چندین سامانه Phalanx نصب میشود که با استفاده از رادار و مسلسلهای پرسرعت، اهدافی را که به فاصله نزدیک رسیدهاند رهگیری و منهدم میکند.
در لایه بعد، موشکهای برد کوتاه و میانبرد مانند RIM-۷ Sea Sparrow و نسخههای پیشرفتهتر آن به کار گرفته میشوند تا تهدیدات هوایی پیش از نزدیک شدن به ناو هدف قرار گیرند. همچنین سامانه یکپارچه دفاعی SSDS دادههای راداری و حسگرهای مختلف را ترکیب کرده و واکنشهای خودکار یا هدایتشده را مدیریت میکند تا هماهنگی میان اجزای دفاعی حفظ شود.
با این حال، مهمترین بخش دفاع ناو هواپیمابر، گروه ضربت همراه آن است. این گروه شامل ناوشکنها، رزمناوها، کشتیهای ضد موشک و زیردریاییهای پشتیبان میشود. شناورهای همراه به سامانههایی مانند Aegis Combat System مجهز هستند که توانایی شناسایی و رهگیری موشکهای بالستیک و کروز، پهپادها و هواپیماها را در فاصلههای دور دارند. این دفاع دوربرد باعث میشود بسیاری از تهدیدات پیش از رسیدن به محدوده ناو خنثی شوند.
در حوزه زیرسطحی نیز زیردریاییهای همراه و هواپیماهای ضدزیردریایی تهدیدات احتمالی را شناسایی و مهار میکنند. علاوه بر این، هواپیماها و بالگردهای مستقر روی ناو با انجام مأموریتهای شناسایی، بازدارندگی و پشتیبانی نزدیک، نقش کلیدی در دفاع ایفا میکنند و میتوانند در فواصل دور وارد عمل شوند.
در کنار تسلیحات، ابزارهای غیرسلاحی مانند انتشار چف برای ایجاد بازتابهای راداری کاذب، استفاده از مختلکنندههای الکترونیکی و طراحی بدنه با سطح مقطع راداری پایین نیز به کاهش احتمال اصابت کمک میکند. مجموعه این تدابیر، ساختاری چندسطحی و هماهنگ ایجاد کرده که حفاظت از ناو هواپیمابر را تضمین میکند.
