چرا برتری نظامی آمریکا به پیروزی سریع در جنگ با ایران منجر نشده است؟
در حالی که ایالات متحده از نظر نظامی و اقتصادی برتری قابل توجهی نسبت به ایران دارد، گزارشها نشان میدهد این مزیتها تاکنون به یک پیروزی قاطع در جنگ منجر نشده و واشنگتن با چالشهای فزایندهای روبهرو است.
بر اساس گزارش یورونیوز، آمریکا با جمعیتی بیش از سه برابر ایران و برخورداری از قدرتمندترین ارتش جهان، در ظاهر در موقعیت برتری قرار دارد. همچنین توان نظامی و اطلاعاتی اسرائیل نیز این تصور را تقویت میکند که توازن قوا بهطور کامل به سود این ائتلاف است.
با این حال، ایران با بهرهگیری از نقاط قوت محدود خود، توانسته فشارهای قابل توجهی ایجاد کند. یکی از مهمترین ابزارهای تهران، تهدید به بستن تنگه هرمز است؛ گذرگاهی حیاتی برای صادرات انرژی که هرگونه اختلال در آن میتواند اقتصاد جهانی را تحت تاثیر قرار دهد.
حدود یک ماه پس از آغاز جنگ، این درگیری به رقابتی بر سر «اهرمهای فشار» تبدیل شده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اگرچه از قدرت بیشتری برخوردار است، اما دستیابی به پیروزی قاطع نیازمند پذیرش هزینههای سیاسی و اقتصادی سنگینی است که به نظر میرسد تمایل چندانی به آن ندارد.
در همین حال، سخنگوی کاخ سفید اعلام کرده اجازه عبور ۲۰ نفتکش از تنگه هرمز نشانه موفقیت دیپلماسی آمریکا است. اما این رقم در مقایسه با عبور روزانه بیش از ۱۰۰ کشتی پیش از جنگ، بسیار محدود ارزیابی میشود و نشان میدهد وضعیت همچنان بحرانی است.
کارشناسان معتقدند حتی اگر آمریکا بتواند با نیروی دریایی خود تنگه را باز نگه دارد، هرگونه آسیب به یک ناو آمریکایی میتواند به پیروزی تبلیغاتی برای ایران تبدیل شود. علاوه بر این، احتمال نیاز به اعزام نیروهای زمینی نیز وجود دارد که خطر تلفات انسانی و تبعات سیاسی را افزایش میدهد.
از دیگر گزینههای مطرحشده، تصرف جزیره خارک بهعنوان مرکز صادرات نفت ایران است. با این حال، چنین اقدامی ممکن است واکنش شدیدتری از سوی تهران به همراه داشته باشد و حتی انگیزه ایران برای بازگشایی تنگه را کاهش دهد.
در بعد اقتصادی نیز، آمریکا هنوز یکی از ابزارهای کلیدی خود یعنی لغو یا تشدید تحریمهای نفتی را بهطور کامل به کار نگرفته است. با این حال، هرگونه محدودیت بیشتر میتواند به افزایش قیمت جهانی نفت منجر شود و به اقتصاد آمریکا نیز آسیب برساند.
در همین حال، افزایش شمار حملات به اهداف ایرانی که به بیش از ۱۱ هزار مورد رسیده، یادآور رویکردی است که پیشتر در جنگ ویتنام نیز دیده شده بود.
تحلیلگران میگویند با طولانی شدن جنگ، هزینهها برای واشنگتن افزایش مییابد و ممکن است این وضعیت در نهایت آمریکا را به سمت توافقی سوق دهد که بیش از آنکه نشاندهنده قدرت باشد، نشانه عقبنشینی تلقی شود.