«راکتور هستهای پرنده»؛ آمریکا گامی تازه در رقابت تسلیحاتی برمیدارد
ایالات متحده نخستین عملیات انتقال هوایی یک راکتور هستهای کوچک را انجام داد؛ اقدامی که بهعنوان آزمایشی عملی برای سنجش امکان استقرار سریع انرژی هستهای در کاربردهای نظامی و غیرنظامی توصیف شده است.
این تحول میتواند معادلات لجستیکی و راهبردی واشنگتن را در حوزه انرژی و دفاع وارد مرحلهای تازه کند.
در این عملیات، وزارتخانههای انرژی و دفاع آمریکا یک راکتور هستهای کوچک را از ایالت California به پایگاه هوایی هیل در ایالت Utah منتقل کردند. این انتقال با یک فروند هواپیمای ترابری نظامی از نوع C-17 Globemaster III و بدون سوخت هستهای انجام شد و بهعنوان یک آزمایش لجستیکی بیسابقه معرفی شده است.
این پروژه با همکاری شرکت Valar Atomics مستقر در کالیفرنیا اجرا شد. در چارچوب این همکاری، یکی از راکتورهای کوچک این شرکت از مدل «وورد» به پایگاه هوایی در یوتا منتقل شد. کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، و مایکل دافی، معاون وزارت دفاع در امور تدارکات و پایداری، در جریان این انتقال در هواپیما حضور داشتند و این اقدام را دستاوردی مهم در عرصه انرژی هستهای و توانمندیهای لجستیکی ارتش دانستند.
مایکل دافی اعلام کرد که این عملیات «ما را به استقرار انرژی هستهای در زمان و مکان مناسب برای تجهیز نیروهای کشورمان به ابزارهای لازم جهت پیروزی در میدان نبرد نزدیکتر میکند»؛ اظهاراتی که نشاندهنده ابعاد نظامی این طرح است.
دولت رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، سرمایهگذاری ویژهای روی راکتورهای هستهای کوچک بهعنوان یکی از مسیرهای افزایش تولید انرژی در این کشور انجام داده است. این رویکرد در شرایطی دنبال میشود که تقاضا برای انرژی، بهویژه در حوزه امنیت ملی و رقابت فزاینده در عرصه هوش مصنوعی، رو به افزایش است. ترامپ در می ۲۰۲۵، چهار فرمان اجرایی برای تسریع توسعه انرژی هستهای در داخل آمریکا صادر کرد و وزارت انرژی نیز در دسامبر ۲ کمک مالی برای سرعت بخشیدن به توسعه این نوع راکتورها اختصاص داد.
به گفته آیزایا تیلور، مدیرعامل شرکت «فالار»، راکتور منتقلشده که اندکی بزرگتر از یک اتوبوس کوچک است، توان تولید حداکثر ۵ مگاوات برق را دارد؛ ظرفیتی که میتواند انرژی مورد نیاز حدود ۵۰۰۰ خانه را تأمین کند. قرار است بهرهبرداری اولیه در ماه جولای با توان ۱۰۰ کیلووات آغاز شود و در ادامه طی سال جاری به ۲۵۰ کیلووات افزایش یابد تا در نهایت به ظرفیت کامل برسد.
این شرکت برنامهریزی کرده است فروش آزمایشی انرژی را در سال ۲۰۲۷ آغاز کند و در سال ۲۰۲۸ وارد مرحله بهرهبرداری تجاری کامل شود. تیلور تأکید کرد که بخش خصوصی هزینه توسعه فناوری هستهای را تأمین میکند، اما برای پیشبرد این مسیر به حمایتهای تسهیلگر دولت فدرال، بهویژه در زمینه تولید داخلی سوخت هستهای و غنیسازی اورانیوم، نیاز دارد.
