مذاکرات ژنو؛ میان پیشرفت احتمالی و سایه حمله نزدیک
در حالی که موازنهای حساس میان دیپلماسی و نمایش قدرت برقرار است، دور سوم مذاکرات میان ایالات متحده و ایران در ژنو با اعلام «پیشرفت ملموس» از سوی وزیر خارجه عمان به پایان رسید.
همزمان مقرر شد دوری فنی در وین برگزار شود و دو طرف مشورتهای داخلی موازی را ادامه دهند؛ اقدامی که نشان میدهد مسیر گفتوگو هنوز بسته نشده است.
با این حال، این پیشرفت اعلامشده با پیچیدگیهای جدی همراه است. منابع ایرانی تأکید کردهاند که انتقال ذخایر اورانیوم با غنای بالا به خارج از کشور در دستور کار قرار ندارد؛ موضوعی که به گفته برخی رسانههای آمریکایی موجب نارضایتی واشنگتن شده است. همزمان گزارشهایی از تحرکات نظامی بیشتر در حمایت از اسرائیل و آمادگی برای سناریوی حمله احتمالی منتشر شده که فضای مذاکرات را تحت تأثیر قرار داده است.
رمضان ابوجزر، مدیر مرکز بروکسل برای پژوهشهای بینالمللی، در گفتوگو با رسانهها تصریح کرد که بحران میان دو کشور همچنان در آستانه انفجار قرار دارد. او با اشاره به ترک جلسه مذاکره از سوی هیأت آمریکایی پس از ۳ ساعت برای رسیدگی به پرونده اوکراین، این رفتار را نشانهای از نبود تمرکز کامل بر پرونده ایران دانست. به گفته او، احتمال وقوع حمله در جریان دور آتی مذاکرات در وین نیز بعید نیست.
در سوی دیگر، دانیا قلیلات الخطیب معتقد است شکاف میان مطالبات دو طرف عمیق است. او تأکید کرد که شروط آمریکا تنها به برنامه هستهای محدود نمیشود و موضوع موشکهای بالستیک را نیز دربرمیگیرد؛ مسئلهای که ایران آن را ابزار بازدارندگی اساسی خود میداند. وی همچنین به نظرسنجیهایی اشاره کرد که نشان میدهد حدود ۸۰ درصد آمریکاییها با ورود به جنگی تازه مخالفاند؛ عاملی که میتواند بر تصمیمگیری کاخ سفید در آستانه انتخابات ماه نوامبر اثرگذار باشد.
توم حرب، مدیر ائتلاف آمریکایی خاورمیانه برای دموکراسی، نیز با اشاره به حضور ناوگانهای آمریکایی در منطقه برای دورههایی میان ۵ تا ۶ ماه، گفت تهران با تاکتیک وقتکشی در پی عبور از این بازه زمانی است. او افزود فشارهای داخلی بر رئیسجمهور آمریکا پس از خروج از توافق سال ۲۰۱۸ افزایش یافته و همین امر گزینههای سختتری را روی میز نگه داشته است.
در مقابل، محمد غروی، مدیر مرکز نسل نو رسانه، فضای مذاکرات را از منظر ایران مثبت توصیف کرد و گفت بیشتر مسائل سیاسی حلوفصل شده و اکنون تمرکز بر مباحث فنی با آژانس بینالمللی انرژی اتمی است. او با اشاره به پیشنهاد خرید بیش از ۱۰۰ هواپیمای مسافربری و ارائه بستههای سرمایهگذاری نفتی، این مشوقها را نشانه جدیت تهران دانست و تأکید کرد ایران همچنان به فتوای صادرشده از سوی رهبر خود در بیش از ۳۰ سال پیش درباره حرامبودن سلاح هستهای پایبند است.
