«با ضربان قلب»؛ فناوری محرمانهای که مکان خلبان آمریکایی را در ایران فاش کرد
سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) از ابزار پیشرفتهای جدید به نام «نجوای شبح» برای یافتن و نجات خلبان دوم آمریکایی که هواپیمایش در جنوب ایران سرنگون شده بود، استفاده کرد.
به گزارش روزنامه «نیویورک تایمز»، این فناوری محرمانه بر پایه مغناطیسسنجی کوانتومی از راه دور عمل میکند و «اثر الکترومغناطیسی» ناشی از ضربان قلب انسان را شناسایی کرده و سپس با کمک نرمافزارهای هوش مصنوعی، این سیگنال را از نویزهای محیطی جدا میکند.
به گفته یکی از منابع، این فرآیند شبیه «شنیدن یک صدا در ورزشگاهی عظیم با وسعت هزاران کیلومتر» است.
این فناوری توسط بخش پروژههای پیشرفته موسوم به «اسکانک ورکز» در شرکت لاکهید مارتین توسعه یافته و این نخستینبار است که در میدان واقعی مورد استفاده قرار میگیرد.
همچنین دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و جان راتکلیف، مدیر سازمان CIA، در نشستی در کاخ سفید به این قابلیتها اشاره کردهاند.
این خلبان که با نام «داد ۴۴ براوو» شناخته میشود، پس از سرنگونی جنگندهاش از نوع F-15E Strike Eagle، به شکافی در منطقهای کوهستانی پناه برد و دو روز را در شرایطی سخت سپری کرد، در حالی که نیروهای ایرانی در جستوجوی او بودند.
گفته شده محیط بیابانی بهدلیل کاهش تداخلات الکترومغناطیسی و نبود سیگنالهای انسانی دیگر، شرایطی ایدهآل برای استفاده از این فناوری فراهم کرده و به شناسایی دقیق موقعیت او کمک کرده است. همچنین اختلاف دمای بدن انسان با سطح زمین در شب، بهعنوان یک عامل تأییدی اضافی عمل کرده است.
بر اساس این گزارش، سیگنال مورد نظر معمولاً بسیار ضعیف است و در حالت عادی فقط در محیطهای پزشکی و با تماس مستقیم قابل ثبت است، اما پیشرفت در حسگرهای کوانتومی که بر پایه نقصهای میکروسکوپی در الماس مصنوعی عمل میکنند، امکان شناسایی آن از فاصله دور را فراهم کرده است.
با این حال، این فناوری در همه شرایط کارایی ندارد و در محیطهای دورافتاده با نویز کم عملکرد بهتری دارد و همچنین به زمان برای پردازش دادهها نیازمند است.
این ابزار در کنار دستگاه تعیین موقعیت نجات که خلبان همراه داشت، نقش کلیدی در یافتن او ایفا کرد. یکی از منابع توضیح داد که اهمیت این دستگاه نهتنها در ارسال سیگنال، بلکه در این بود که خلبان برای فعالسازی آن مجبور شد از مخفیگاه خود خارج شود و همین امر امکان شناسایی او را فراهم کرد.
ترامپ این عملیات را «یافتن سوزن در انبار کاه» توصیف کرد و از نقش اطلاعاتی در شناسایی «نقطهای بسیار کوچک» در دل بیابان تمجید کرد و افزود که این فناوری احتمالاً همچنان در زمره اسرار طبقهبندیشده باقی خواهد ماند و جزئیات کامل آن فاش نخواهد شد.