پایگاههای پنهان و رخنه امنیتی؛ در عراق چه اتفاقی در جریان است؟
افشای اطلاعات تازه درباره وجود پایگاههای مخفی در خاک عراق، بار دیگر پیچیدگی وضعیت امنیتی این کشور را در کانون توجه قرار داده است.
این تحولات که همزمان با افزایش تنشهای منطقهای و رقابت قدرتهای بینالمللی رخ داده، پرسشهای جدی درباره میزان نفوذ خارجی و ضعف ساختارهای امنیتی عراق ایجاد کرده است.
معن الجبوری، کارشناس مسائل امنیتی و راهبردی، در گفتوگو با رسانهها تأکید کرده که آنچه رخ داده یک رخنه امنیتی آشکار است و نمیتوان آن را انکار کرد. به گفته او، این مسئله تنها به اعتبار دولت عراق آسیب نمیزند، بلکه کارآمدی نهادهای نظامی و امنیتی را نیز زیر سؤال میبرد؛ نهادهایی که وظیفه دارند چنین تحرکاتی را شناسایی و مهار کنند.
الجبوری معتقد است گستردگی این رخنه نشاندهنده ضعف در سامانههای نظارتی و کنترل میدانی عراق است؛ بهویژه در شرایطی که این کشور به دلیل موقعیت جغرافیایی خود به عرصهای برای تقابل بازیگران منطقهای و جهانی تبدیل شده است.
او توضیح میدهد که همزمان با اوج تنشها میان آمریکا و اسرائیل از یک سو و ایران از سوی دیگر، عراق عملاً به میدان عملیات تبدیل شده بود. در این دوره، حریم هوایی عراق به مسیر عبور موشکها و پهپادهای طرفهای درگیر بدل شد؛ مسئلهای که فشار مضاعفی بر ساختار امنیتی این کشور وارد کرد.
به گفته این تحلیلگر، یکی از عوامل اصلی موفقیت این عملیاتها، حمایت و پوشش آمریکا بوده است. او یادآور میشود که ایالات متحده از سال ۲۰۰۳ تاکنون و در چارچوب توافقات امنیتی، عملیاتهای متعددی را در خاک عراق انجام داده و برخی از این تحرکات لزوماً با اطلاع کامل بغداد صورت نگرفته است.
الجبوری همچنین به استفاده از تجهیزات و تسلیحات آمریکایی بهعنوان بخشی از عملیاتهای استتار اشاره میکند و میگوید همین مسئله باعث شده بسیاری از تحرکات مشکوک جلب توجه نکند. او معتقد است کشف یکی از این پایگاهها توسط یک چوپان محلی، بیش از هر چیز نشان میدهد که موضوع نه از طریق فعالیت اطلاعاتی، بلکه کاملاً اتفاقی فاش شده است.
این کارشناس امنیتی، وسعت بیابانهای عراق را دلیل اصلی این رخنهها نمیداند و تأکید میکند کشورهای دیگری با مساحتهای بزرگتر نیز توانستهاند امنیت مرزها و مناطق دورافتاده خود را حفظ کنند. از نگاه او، مشکل اصلی عراق کمبود فناوریهای پیشرفته از جمله رادارهای مدرن، پهپادها، ماهوارهها و تجهیزات شناسایی است.
در بعد سیاسی نیز الجبوری باور دارد دولتهای عراق، بهویژه دولتهای پیشین، تمایلی به رویارویی مستقیم با واشنگتن نداشتهاند. او این مسئله را ناشی از ملاحظات سیاسی داخلی و نگرانی از تأثیر آمریکا بر معادلات قدرت در بغداد میداند.
به گفته او، دولت عراق تلاش کرده میان نفوذ آمریکا و ایران توازن ایجاد کند، اما شکنندگی این موازنه باعث شده بغداد بیشتر به مدیریت موقت بحران روی بیاورد تا حل ریشهای آن؛ وضعیتی که همچنان ابهامهای زیادی درباره آینده امنیتی عراق به همراه دارد.
