کردهای عراق در میان فشارهای جنگ ایران و پیامهای مبهم ترامپ
با ادامه جنگ در منطقه و در حالی که تنشها در مرزهای ایران گسترش یافته است، کردهای عراق خود را در موقعیتی پیچیده و دشوار میبینند.
آنها در شرایطی قرار گرفتهاند که از یک سو با فشارهای سیاسی و امنیتی روبهرو هستند و از سوی دیگر با پیامهای مبهم دولت آمریکا درباره آینده نظام ایران مواجهاند.
بر اساس گزارشها، یکی از نگرانیهای اصلی رهبران کرد عراق این است که هنوز مشخص نیست سیاست ایالات متحده در قبال ایران دقیقا چه هدفی را دنبال میکند. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در سخنان خود از تغییر نظام در ایران صحبت کرده، اما توضیح روشنی درباره ماهیت این تغییر ارائه نداده است.
در همین حال، کردهای عراق با فشارهایی برای گشودن مرزهای خود به روی کردهای ایرانی روبهرو هستند. در مقابل، ارتش ایران روز جمعه هشدار داد اگر اجازه داده شود نیروهای کرد ایرانی از خاک اقلیم کردستان عراق برای برنامهریزی حمله علیه ایران استفاده کنند، این منطقه هدف حملات قرار خواهد گرفت.
این نخستین هشدار از این نوع است که از سوی ایران به کردهای عراق در آن سوی مرز داده میشود و میتواند نشانهای از گسترش دامنه جنگ باشد. با این حال، مقامهای اقلیم کردستان عراق میگویند تمایلی به ورود به این درگیری ندارند.
یک مقام ارشد در دولت اقلیم کردستان عراق به وبسایت آکسیوس گفت کردها نباید به «نوک نیزه» این درگیری تبدیل شوند. دولت اقلیم که منطقهای نیمهخودمختار در شمال عراق را اداره میکند، میگوید در تلاش است کانالهای ارتباطی خود را با همه طرفها حفظ کند.
با این حال، لحن تهران در روز جمعه نسبت به گذشته تغییر کرده است. علیاکبر احمدیان، از مسئولان شورای دفاع ایران، در بیانیهای هشدار داد اگر حضور یا فعالیت گروههای مسلح کرد ایرانی ادامه یابد یا اگر عناصر «رژیم صهیونیستی» از طریق اقلیم وارد مرزهای ایران شوند، تمام تأسیسات اقلیم کردستان عراق در مقیاسی گسترده هدف قرار خواهد گرفت.
یک مقام کرد عراقی در این باره گفت ایران حتی بدون استفاده از موشکهای فراصوت نیز میتواند به این منطقه آسیب وارد کند. او گفت پرتاب حدود ۲۰۰ پهپاد شاهد میتواند خسارت بزرگی ایجاد کند، در حالی که اقلیم کردستان سامانه دفاع هوایی در اختیار ندارد و ابزاری برای سرنگونی این پهپادها ندارد.
در سطح گستردهتر، رهبران کرد عراق میگویند به دلیل نبود تصویر روشن از سیاست آمریکا، ترجیح دادهاند موضع بیطرفی اتخاذ کنند. به گفته یکی از مقامهای کرد، هنوز مشخص نیست هدف واشینگتن تغییر کامل نظام در ایران است یا تنها تغییر برخی افراد در ساختار قدرت.
او همچنین افزود که به نظر میرسد تحقق تغییر نظام بدون حضور نیروهای زمینی ممکن نیست، در حالی که ارزیابی آنها این است که ایالات متحده قصد اعزام نیروهای زمینی به ایران را ندارد.
در همین حال، این مقام گفت اسرائیل در این موضوع رویکردی بسیار فعالتر دارد و چه در حوزه نظامی و چه در تشویق کردهای ایرانی برای نقشآفرینی در این جنگ، تلاش بیشتری نشان میدهد.
با این حال، او تأکید کرد هیچ نشانهای از تلاش آمریکا برای تسلیح کردها یا تحریک آنها به حمله به ایران دیده نمیشود.
در همین زمینه، امیر کریمی، رئیس مشترک حزب حیات آزاد کردستان ایران، گفته است نیروهای مسلح این گروه در داخل ایران حضور دارند، اما بدون دریافت حمایت آمریکا اقدامی انجام نخواهند داد.
او همچنین گفت این گروه با مقامهای آمریکایی در تماس است، اما ارتباطی با دولت یا دستگاه اطلاعاتی اسرائیل ندارد.
از سوی دیگر، یک مقام در حزب دموکرات کردستان عراق به آکسیوس گفته است نیروهای پیشمرگه تاکنون مانع شدهاند که گروههای مسلح کرد ایرانی از خاک عراق برای حمله به ایران استفاده کنند.
به گفته این منبع، رهبران کرد عراق تاکنون تصمیم گرفتهاند در این جنگ بیطرف بمانند؛ تصمیمی که بخشی از آن ناشی از نگرانی آنها از احتمال کنار کشیدن آمریکا از حمایت از کردها در مقطعی از بحران است.