ایران یا آمریکا؛ چه کسی کنترل تنگه هرمز را در دست دارد؟
در حالی که تنشها در منطقه ادامه دارد، دادههای جدید درباره صادرات نفت ایران نشان میدهد تهران همچنان از موقعیت خود در تنگه هرمز برای افزایش صادرات نفت استفاده میکند؛ گذرگاهی راهبردی که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند.
بر اساس گزارشها، تولیدکنندگان نفت ایران در روزهای اخیر حجم بیشتری از نفت خام را نسبت به پیش از آغاز جنگ بر روی نفتکشها بارگیری کردهاند، در حالی که بخش قابل توجهی از نفت دیگر کشورها بیش از یک هفته در نفتکشهایی که در منطقه متوقف شدهاند باقی مانده است.
به گفته همایون فلکشاهی، تحلیلگر ارشد پژوهشهای نفت در شرکت کپلر، ایران طی شش روز گذشته حدود ۲.۱ میلیون بشکه نفت روی کشتیها بارگیری کرده است. این رقم کمی بالاتر از میانگین حدود ۲ میلیون بشکهای است که پیش از آغاز جنگ بارگیری میشد.
این اطلاعات نخستین بار توسط روزنامه والاستریت ژورنال منتشر شد.
طبق این گزارش، از زمان آغاز جنگ تاکنون ۹ نفتکش با نفت ایران بارگیری شدهاند، هرچند بخش زیادی از این نفت هنوز به فروش نرسیده است.
این نفتکشها بخشی از آنچه «ناوگان سایه» نامیده میشود محسوب میشوند؛ مجموعهای از کشتیها که به عنوان مخازن شناور عمل میکنند و نفت ایران را به صورت مخفیانه، عمدتاً به مقصد چین که بزرگترین خریدار نفت ایران است، منتقل میکنند.
افزایش صادرات نفت ایران در بحبوحه جنگ همچنین نشان میدهد دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در متوقف کردن کامل صادرات نفت ایران محتاطانه عمل کرده است. تحلیلگران معتقدند یکی از دلایل این احتیاط نگرانی از افزایش شدید قیمت جهانی نفت است.
بر اساس دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، نفت حدود نیمی از درآمدهای دولت ایران را تشکیل میدهد.
این وضعیت در عین حال نشان میدهد که در شرایط کنونی، ایران بیش از آمریکا بر تحولات تنگه هرمز تاثیرگذار است.
تهران پیشتر تهدید کرده بود هر کشتیای که از این تنگه عبور کند ممکن است هدف حمله قرار گیرد؛ تهدیدی که باعث کمبود عرضه در بازارهای جهانی و افزایش چشمگیر قیمت نفت شده است.
در مقابل، دولت ترامپ تلاش کرده امنیت کشتیهایی را که از این مسیر عبور میکنند تامین کند و در حال بررسی طرحی است که بر اساس آن نیروی دریایی آمریکا نفتکشها را در هنگام عبور از تنگه هرمز اسکورت کند.
با این حال، تا کنون تنها تعداد محدودی از نفتکشها توانستهاند از این مسیر عبور کنند، در حالی که بسیاری از کشتیها همچنان منتظر روشن شدن وضعیت امنیتی این گذرگاه حیاتی باقی ماندهاند.
