مذاکرات ایران و آمریکا در پی فشارهای اسرائیل؛ نتانیاهو چه خواستههایی دارد؟
در حالی که به نظر میرسد برخی از خواستههای اسرائیل پیشتر توسط مقامات آمریکایی مطرح شده باشند، هنوز مشخص نیست که ایالات متحده تا چه اندازه به این مطالبات پایبند خواهد ماند.
بر اساس گزارش «یورونیوز»، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، سفر خود به واشنگتن را یک هفته زودتر از زمان مقرر انجام داده و قرار است روز چهارشنبه با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ملاقات کند. نتانیاهو هدف از این دیدار را اطمینان از تأمین منافع اسرائیل در جریان مذاکرات احتمالی میان آمریکا و ایران عنوان کرده است.
در تلآویو، نگرانیهایی وجود دارد که توافقات آینده میان واشنگتن و تهران تنها به مسئله هستهای محدود شود و سایر تهدیدات امنیتی اسرائیل که ناشی از فعالیتهای ایران در زمینههای دیگر است، نادیده گرفته شود.
اسرائیل بر این نکته تأکید دارد که مذاکرات باید به توافقی منجر شود که نهتنها شامل توقف کامل غنیسازی اورانیوم باشد، بلکه ایران را موظف به انتقال اورانیوم غنیشده از خاک خود کند و بهطور کلی برنامه هستهای این کشور را متوقف سازد.
خواستههای گستردهتر اسرائیل
اسرائیل فراتر از موضوع هستهای، خواستههایی دیگر نیز از ایالات متحده دارد که انتظار میرود نتانیاهو آنها را در دیدار خود از واشنگتن مطرح کند. یکی از این درخواستها، بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ایران است تا نظارت دقیقتری بر برنامه هستهای این کشور داشته باشند. اسرائیل خواستار انجام بازرسیهای سرزده و دسترسی کامل به سایتهای هستهای ایران است.
مسئله موشکی ایران
اسرائیل همچنین بر این باور است که هر توافق احتمالی باید محدودیتهایی برای برد موشکهای ایران ایجاد کند. به ویژه، اسرائیل خواستار محدود کردن برد موشکهای بالستیک ایران به ۳۰۰ کیلومتر است تا این موشکها تهدیدی برای امنیت اسرائیل نباشند. در ماه ژوئن گذشته، ایران حدود ۵۰۰ موشک به اهداف مختلف در اسرائیل شلیک کرد، ولی این حملات آسیب استراتژیک قابلتوجهی به اسرائیل وارد نکرد. اسرائیل نیز در جریان جنگ ۱۲ روزه، مواضع موشکی ایران را بمباران کرد، اما ایران پس از این درگیریها، بخش زیادی از موشکهای خود را همچنان در اختیار دارد.
تهران هشدار داده است که اگر ترامپ دستور حمله به ایران را صادر کند، ایران پاسخ خود را با شلیک موشکها به اهداف گستردهتر در منطقه خواهد داد. این تهدیدات فشار زیادی بر دولت آمریکا وارد کرده و مقامات آمریکایی را وادار کرده است که توانمندیهای ایران در تهدید اسرائیل و کشورهای همپیمان در منطقه را با دقت بیشتری بررسی کنند.
توان موشکی ایران و تهدیدات منطقهای
بر اساس گزارشهای پیشین، ایران هنوز حدود ۲ هزار موشک بالستیک میانبرد دارد که قادر به پوشش دادن بخشهای وسیعی از منطقه هستند. همچنین ایران از موشکهای کوتاهبرد قابل توجهی برخوردار است که میتواند پایگاههای آمریکایی در خلیج فارس و کشتیهای این کشور در تنگه هرمز را هدف قرار دهد.
مقامهای ایرانی به هیچوجه تمایلی به مذاکره درباره محدودیتهای موشکی خود نشان ندادهاند. برخی گزارشها از آن حکایت دارند که ایران بهویژه از سوی گروههای تندرو خود، برنامه موشکیاش را یکی از دلایل اصلی خودداری آمریکا از اقدام نظامی و تمایل واشنگتن به پیگیری مسیر دیپلماتیک دانسته است.
فعالیتهای ایران در خاورمیانه
علاوه بر مسائل هستهای و موشکی، اسرائیل خواهان توقف هرگونه حمایت ایران از گروههای شبهنظامی در خاورمیانه است، از جمله حزبالله لبنان و حوثیهای یمن. اسرائیل تأکید دارد که ایران باید حمایت از این گروهها را متوقف کرده و از فعالیتهای خود در منطقه بکاهد.
با این حال، بسیاری از خواستههای اسرائیل، بهویژه در زمینه فعالیتهای موشکی و دخالتهای ایران در امور کشورهای دیگر، برای ایران قابلپذیرش نیست. هنوز مشخص نیست که ایالات متحده تا چه اندازه میتواند اسرائیل را در پیشبرد این خواستهها یاری دهد یا اینکه چه میزان از آنها در جریان مذاکرات با ایران اجرایی خواهد شد.
مقامهای اسرائیلی پیش از نشستهای آتی بین نمایندگان آمریکا و ایران امیدوارند که ایالات متحده توجه ویژهای به خطوط قرمز امنیتی اسرائیل داشته باشد و آنها را در روند مذاکرات رعایت کند.
