سقوط ارزش متا پس از قطعی اینترنت ایران؛ میلیاردها دلار دود شد
گزارش مالی سهماهه اول سال ۲۰۲۶ شرکت Meta Platforms نشان میدهد که قطعی گسترده اینترنت در ایران، در کنار محدودیتهای دسترسی در روسیه، تأثیر قابلتوجهی بر عملکرد این غول فناوری گذاشته و به سقوط چشمگیر ارزش بازار آن منجر شده است.
بر اساس این گزارش، اگرچه درآمد متا در این دوره به ۵۶.۳۱ میلیارد دلار رسید و نسبت به سال قبل ۳۳ درصد رشد داشت، اما کاهش تعداد کاربران فعال روزانه زنگ خطر را برای سرمایهگذاران به صدا درآورد. تعداد کاربران فعال به ۳.۵۶ میلیارد نفر رسید که با وجود رشد سالانه ۴ درصدی، نسبت به سهماهه پایانی سال ۲۰۲۵ حدود ۵ درصد کاهش داشته است.
مدیران متا دلیل اصلی این افت را اختلالات اینترنتی در ایران و محدودیتهای اعمالشده بر واتساپ در روسیه عنوان کردند. این کاهش معادل از دست رفتن حدود ۱۹۰ میلیون کاربر در سطح جهان طی سه ماه ارزیابی شده است؛ رقمی که نشاندهنده وابستگی شدید پلتفرمهای جهانی به بازارهای منطقهای است.
در واکنش به این تحولات، سهام متا در معاملات پس از بسته شدن بازار بین ۷ تا ۱۰ درصد سقوط کرد و حدود ۱۷۰ میلیارد دلار از ارزش بازار این شرکت در یک شب از بین رفت. این در حالی است که سود خالص ۲۶.۸ میلیارد دلاری شرکت نیز شامل یک مزیت مالیاتی یکباره ۸ میلیارد دلاری بوده و بدون آن، عملکرد واقعی ضعیفتر به نظر میرسد.
گزارش متا همچنین نشان میدهد که اختلال اینترنت تنها به کاهش کاربران محدود نمیشود، بلکه بر درآمدهای تبلیغاتی نیز اثر مستقیم دارد. با تشدید تنشها در خاورمیانه، هزینههای تبلیغاتی در این منطقه کاهش یافته و اثرات آن حتی در بازارهای اروپا و آمریکا نیز مشاهده شده است.
به گفته سوزان لی، مدیر مالی متا، اگر اختلالات ایران و روسیه رخ نمیداد، روند رشد کاربران ادامه پیدا میکرد. این موضوع اهمیت استراتژیک کاربران خاورمیانه برای شرکتهای فناوری را برجسته میکند.
از اواخر فوریه ۲۰۲۶، دسترسی کاربران ایرانی به اینترنت بینالمللی بهطور گسترده قطع شده و این وضعیت بیش از دو ماه ادامه یافته است؛ عاملی که نهتنها بر کسبوکارهای داخلی، بلکه بر شرکتهای چندملیتی نیز تأثیر گذاشته است.
تحلیلگران میگویند این رویداد نمونهای از روند رو به رشد «اینترنت چندپاره» است؛ پدیدهای که در آن، شبکه جهانی اینترنت به مجموعهای از شبکههای ملی تحت کنترل دولتها تبدیل میشود و میتواند مدل کسبوکار شرکتهایی مانند متا را با چالش جدی روبهرو کند.
