حضور میلیونی ایرانیان در خیابانها پس از فراخوان رضا پهلوی
پنجشنبه شب، در پی فراخوان رضا پهلوی، میلیونها ایرانی در شهرهای مختلف کشور به خیابانها آمدند و گستردهترین اعتراضات سراسری در نیم قرن اخیر رقم خورد.
این تجمعات که از ساعت هشت شب آغاز شد، تهران، مشهد، شیراز، کرج، زاهدان، بندر ماهشهر، سبزوار، قائمشهر، چالوس و دهها شهر دیگر را دربر گرفت و تا نیمهشب ادامه یافت.
معترضان با شعارهایی چون «مرگ بر خامنهای»، «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» و «جاوید شاه» اعتراض خود را متوجه کلیت جمهوری اسلامی و شخص رهبر آن کردند. ویدیوهای متعدد رسیده به رسانهها نشان میدهد که در بسیاری از مناطق، جمعیت بسیار انبوهی در خیابانها حضور داشته و در برخی نقاط با نیروهای امنیتی درگیر شدهاند.
همزمان با این اعتراضات، جمهوری اسلامی اقدام به قطع سراسری اینترنت و اختلال گسترده در خطوط ارتباطی کرد؛ اقدامی که با واکنش نهادهای بینالمللی و حقوق بشری روبهرو شد.
فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، ضمن ابراز نگرانی از گزارشهای مربوط به خشونت علیه معترضان، قطع اینترنت را عاملی در تضعیف آزادی بیان و پنهانسازی نقض حقوق بشر دانست. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز واکنش نیروهای امنیتی ایران را «نامتناسب و بهشدت سرکوبگرانه» توصیف کرد.
در زاهدان، همزمان با تجمع شهروندان بلوچ پس از نماز جمعه، گزارشها از شلیک مستقیم نیروهای امنیتی در اطراف مسجد مکی و زخمی شدن شماری از معترضان حکایت دارد. در تهران و چند شهر دیگر نیز صدای تیراندازی و تصاویر برخورد خشونتآمیز نیروهای حکومتی با معترضان منتشر شده است.
رضا پهلوی در واکنش به این حضور گسترده، با قدردانی از مردم، از کسانی که در شب نخست تردید داشتند خواست در شبهای بعد به جمع معترضان بپیوندند. او همچنین در پیامی خطاب به دونالد ترامپ خواستار آمادگی ایالات متحده برای کمک به مردم ایران شد و هشدار داد که حکومت با استفاده از قطع ارتباطات در پی سرکوب خونین معترضان است.
در داخل کشور، نهادهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی با صدور بیانیههایی تند، معترضان را به «برخورد قاطع» تهدید کردند. سازمان اطلاعات سپاه پاسداران تداوم این وضعیت را «غیرقابل پذیرش» خواند و شورای امنیت نیز از احتمال برخورد خبر داد. با این حال، گزارشها نشان میدهد اعتراضات با وجود تهدیدها و سرکوب، همچنان در نقاط مختلف کشور ادامه دارد و فضای ایران وارد مرحلهای تعیینکننده شده است.
