این ۷ موشک هوابههوا موازنه نبردهای هوایی را دگرگون کردهاند
با آغاز سال ۲۰۲۶، تحولات شتابان فناوری در حوزه نبردهای هوایی، تعریف تازهای از درگیریهای فراتر از برد بصری ارائه داده است.
جنگندههای مدرن با تکیه بر رادارهای آرایه فازی، هدایت راداری فعال و شبکههای دیتالینک پیشرفته، اکنون قادرند بهطور همزمان چندین تهدید را در فاصلههایی بین ۱۶۰ تا ۳۰۰ کیلومتر هدف قرار دهند. در چنین فضایی، موشکهای هوابههوا به عنصر تعیینکننده برتری هوایی تبدیل شدهاند.
در میان این تسلیحات، موشک AIM-۱۲۰D AMRAAM ساخت ایالات متحده همچنان یکی از پرکاربردترین گزینهها به شمار میرود. این موشک با بردی فراتر از ۱۶۰ کیلومتر و جستجوگر راداری فعال، ستون فقرات تسلیحات هوابههوای بیش از ۴۰ کشور است و به جنگندههایی مانند F-۳۵ و F-۲۲ امکان شلیک همزمان به اهداف متعدد را میدهد.
در اروپا، موشک Meteor محصول کنسرسیوم MBDA جایگاه ویژهای دارد. این موشک با برد بیش از ۲۰۰ کیلومتر و پیشرانه رمجت، توان حفظ سرعت بالا تا لحظه برخورد را دارد و روی جنگندههایی چون رافال، یوروفایتر تایفون و گریپن عملیاتی شده است. دیتالینک پیشرفته آن اجازه میدهد خلبان بدون از دست دادن آگاهی محیطی، چندین تهدید را مدیریت کند.
روسیه نیز با R-۷۷M به رقابت وارد شده است. این موشک با برد حدود ۱۹۰ کیلومتر، بالههای شبکهای و مقاومت بالا در برابر جنگ الکترونیک، برای جنگندههای Su-۳۵S و Su-۵۷ طراحی شده و از ناوبری اینرسیایی در مراحل پایانی بهره میبرد.
در آسیا، هند با موشک بومی Astra Mk۱ حضور دارد. این موشک با برد ۱۱۰ کیلومتر، قابلیت شلیک رگباری علیه چند هدف را فراهم میکند و با پیشرانه بدون دود و توان درگیری در زوایای تند، برای نبردهای مدرن توسعه یافته است. چین نیز با PL-۱۵، یکی از دوربردترین موشکهای عملیاتی را در اختیار دارد. این موشک با برد بیش از ۲۰۰ کیلومتر، موتور دوپالسه و جستجوگر راداری فعال، روی جنگندههای J-۲۰ و J-۱۶ بهکار گرفته شده است.
در کنار اینها، موشک MICA IR/RF فرانسه با برد ۸۰ کیلومتر و دو نوع جستجوگر حرارتی و راداری، انعطافپذیری بالایی به رافال میدهد و بهدلیل سامانه تغییر بردار رانش، مانورپذیری بالایی در فاز نهایی دارد. در نهایت، R-۳۷M روسیه که به «قاتل آواکس» شهرت یافته، با بردی بیش از ۳۰۰ کیلومتر و سرعتی فراتر از ۶ ماخ، برای انهدام اهداف ارزشمند مانند هواپیماهای هشدار زودهنگام و سوخترسان طراحی شده و از دوردستترین فواصل عمل میکند.