جزئیات چشمگیر عکس جدید ناسا از فورانهای قمر زحل
ناسا تصویری تازه منتشر کرده که فورانهای یخی قمر «انسلادوس»، یکی از ماههای شناختهشده زحل، را با جزئیاتی چشمگیر نشان میدهد؛ فورانهایی که طبق یافتههای یک پژوهش تازه، حامل ترکیبات آلی کشفنشده هستند.
این تصویر، ستونهای بزرگ و کوچک آب یخزده را به نمایش میگذارد که از شکافهای موسوم به «نوارهای ببری» در نزدیکی قطب جنوب این قمر به بیرون پرتاب میشوند.
به گزارش ایسنا، پژوهشی که در اکتبر ۲۰۲۵ منتشر شد، دادههای فضاپیمای «کاسینی» ناسا را تحلیل کرده و توانسته شواهد تازهای از ترکیبات آلی ناشناخته را در میان توده ذرات یخمانند فورانشده از سطح انسلادوس شناسایی کند. این ذرات از اقیانوسی عمیق سرچشمه میگیرند که در زیر پوسته یخی و ضخیم این قمر قرار دارد؛ اقیانوسی که سالهاست بهعنوان یکی از محتملترین مکانها برای جستوجوی حیات فرازمینی شناخته میشود.
دانشمندان در این تحلیل نهتنها مولکولهایی را که پیشتر در نمونهها مشاهده شده بود تأیید کردند، بلکه موفق شدند مولکولهای جدیدی را نیز شناسایی کنند که میتوانند کلید فعالیتهای شیمیایی یا بیوشیمیایی در این محیط باشند. این یافتهها نشان میدهد ترکیباتی پیچیدهتر از آنچه در گذشته تصور میشد، در فورانهای انسلادوس وجود دارد و همین موضوع بر اهمیت ادامه بررسیهای علمی در این قمر میافزاید.
در تصویر منتشرشده، ستونهای یخی از چندین نقطه در امتداد این شکافهای طولانی به آسمان پرتاب میشوند و منظرهای خیرهکننده ایجاد میکنند. این فورانها که سالهاست توسط فضاپیماها رصد میشوند، سرنخهایی مهم درباره ساختار درونی این قمر و واکنشهای شیمیایی احتمالی در اقیانوس زیرسطحی آن به دست میدهند. کارشناسان میگویند وجود ترکیبات آلی تازه کشفشده میتواند نشاندهنده مسیرهای بالقوهای باشد که در شرایط مناسب، به شکلگیری فرآیندهای حیاتمانند منجر شوند.
ماموریت «کاسینی» که از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۷ در مدار زحل فعالیت کرد، دادههای بینظیری از منظومه زحل و ماههای آن جمعآوری کرد و شواهد اولیه درباره وجود آب مایع و فعالیتهای هیدروترمال در انسلادوس را ارائه داد. این پژوهش جدید، بخشی از دادههای همان ماموریت را دوباره تحلیل کرده و نتایج گستردهتری درباره ترکیبات موجود در فورانها به دست آورده است.
دانشمندان تأکید میکنند که انسلادوس همچنان یکی از مهمترین اهداف اکتشافهای آینده است و بررسیهای بیشتر درباره ترکیبات آلی و شرایط محیطی این قمر میتواند پاسخهای مهمی درباره امکان حیات در دیگر نقاط منظومه شمسی ارائه دهد.