رازهایی تازه از دل مومیاییها؛ تصاویر پزشکی چه چیزهایی را آشکار کردند؟
فناوریهای نوین پزشکی امروز امکان نگاهی بیسابقه به درون مومیاییهای مصر باستان را فراهم کردهاند؛ پدیدهای که دریچهای تازه به سوی شناخت زندگی و مرگ در هزاران سال پیش گشوده است.
این پیشرفت علمی به پژوهشگران اجازه میدهد بدون آسیب رساندن به بافتهای ارزشمند تاریخی، ساختار درونی این اجساد حفظشده را بررسی کنند.
در گذشته، مطالعه مومیاییها اغلب مستلزم باز کردن پارچههای کتانی پیچیدهشده به دور جسد بود؛ اقدامی که در بسیاری موارد به از بین رفتن بخشهایی از آن و از دست رفتن اطلاعات مهم منجر میشد. اما اکنون با استفاده از تصویربرداری مقطعی رایانهای یا سیتیاسکن، میتوان لایهبهلایه به درون این اجساد نفوذ کرد و تصاویر سهبعدی دقیقی از استخوانها، بافتها و حتی اشیای پنهان به دست آورد.
در همین راستا، گروهی از پژوهشگران در یکی از موزههای اروپا در حال بررسی مجموعهای از مومیاییهای مصری هستند که از دهه ۱۹۶۰ میلادی نگهداری میشوند. هدف اصلی این پروژه، بازسازی تصویری دقیق از وضعیت جسمانی این افراد و همچنین شناخت بهتر روشهای مومیاییسازی است که طی قرنها تکامل یافتهاند.
نتایج اولیه این بررسیها شگفتانگیز بوده است. به کمک روش کربن۱۴، قدمت برخی از این مومیاییها به بازهای میان قرن پنجم تا سوم پیش از میلاد نسبت داده شده است. علاوه بر این، تفاوتهایی در تکنیکهای مومیاییسازی مشاهده شده که میتواند به تعیین دوره تاریخی هر نمونه کمک کند.
یکی از جالبترین کشفیات مربوط به بستهای مومیاییشده بود که ماهیت آن برای سالها ناشناخته باقی مانده بود. در ابتدا تصور میشد این بسته حاوی یک حیوان یا حتی بخشی از بدن انسان باشد، اما تصاویر اسکن نشان داد که در واقع یک پای انسان درون آن قرار دارد.
همچنین نشانههایی از بیماریهایی مانند پوکی استخوان در برخی از مومیاییها شناسایی شده است. مطالعات مشابه پیشتر وجود بیماریهایی نظیر آرتروز، کمخونی و حتی برخی سرطانها را در مصر باستان تأیید کردهاند؛ موضوعی که نشان میدهد این بیماریها ریشهای بسیار قدیمیتر از آنچه تصور میشد دارند.
در کنار این یافتهها، وجود اشیای تزئینی و تمائم در میان پارچههای مومیاییها نیز نشاندهنده باورهای مذهبی و آیینهای تدفینی آن دوران است؛ باور به اینکه این اشیا در سفر پس از مرگ همراه فرد خواهند بود.
با ادامه این تحقیقات، دانشمندان امیدوارند بتوانند بدون تخریب این آثار ارزشمند، اطلاعات بیشتری از گذشته به دست آورند و رازهای بیشتری از تمدنی که همچنان جهان را شگفتزده میکند، آشکار سازند.
