هوش مصنوعی اوپنایآی معمای ریاضی ۸۰ ساله اردوش را شکست
در رخدادی که پژوهشگران آن را نقطه عطفی در تاریخ ریاضیات و هوش مصنوعی توصیف میکنند، یکی از مدلهای هوش مصنوعی اوپنایآی موفق شده برای یکی از مشهورترین مسائل باز ریاضی که نزدیک به ۸۰ سال حلنشده باقی مانده بود، راهحلی ارائه کند.
این مسئله که با عنوان «مسئله فاصله واحد» شناخته میشود، توسط پال اردوش، ریاضیدان برجسته مجارستانی، مطرح شده بود و دههها ذهن ریاضیدانان برجسته جهان را به خود مشغول کرده بود.
بر اساس گزارشی که والاستریت ژورنال منتشر کرده، مدل هوش مصنوعی اوپنایآی بدون دریافت راهنمایی مستقیم از انسان توانسته به نتیجهای برسد که نه تنها پاسخ جدیدی برای این مسئله ارائه میدهد، بلکه یکی از حدسهای مشهور اردوش را نیز رد میکند. این دستاورد در شرایطی حاصل شده که تنها چند سال پیش بسیاری از مدلهای هوش مصنوعی حتی در انجام برخی محاسبات ساده ریاضی با دشواری مواجه بودند.
تیموتی گاورز، برنده جایزه فیلدز و از چهرههای شناختهشده دنیای ریاضیات، این پیشرفت را یکی از مهمترین نقاط عطف در حوزه ریاضیات مبتنی بر هوش مصنوعی دانست. او اظهار کرد اگر یک پژوهشگر انسانی چنین مقالهای را برای یکی از معتبرترین نشریات ریاضی جهان ارسال میکرد، بدون تردید انتشار آن را توصیه میکرد.
مسئله فاصله واحد در سادهترین شکل خود میپرسد که اگر تعداد مشخصی نقطه روی یک صفحه قرار داده شود، حداکثر چند جفت از این نقاط میتوانند دقیقاً به اندازه یک واحد از یکدیگر فاصله داشته باشند. اردوش در سال ۱۹۴۶ ساختاری مبتنی بر شبکه را به عنوان بهترین آرایش شناخته بود و حدس میزد هیچ چینش دیگری نتواند نتیجهای بهمراتب بهتر ارائه دهد.
با این حال، مدل هوش مصنوعی اوپنایآی توانست آرایشی متفاوت پیدا کند که از حدس مطرحشده فراتر میرود. پژوهشگران این شرکت اعلام کردند که در ابتدا نسبت به صحت نتیجه تردید داشتند و برای اطمینان از نبود خطا، یافتهها را بارها بررسی و با متخصصان مستقل راستیآزمایی کردند.
به گفته محققان، یکی از عوامل موفقیت هوش مصنوعی در این زمینه، توانایی آن در آزمودن مسیرهایی بوده که برای پژوهشگران انسانی نامحتمل یا خلاف شهود به نظر میرسند. همچنین این مدل توانسته دانش حوزههای مختلف ریاضی از جمله نظریه جبری اعداد و هندسه گسسته را به شکلی همزمان با یکدیگر ترکیب کند.
کارشناسان معتقدند این دستاورد میتواند نشانه آغاز دورهای تازه در همکاری میان ریاضیدانان و سامانههای هوش مصنوعی باشد؛ دورهای که در آن ماشینها نه فقط به عنوان ابزار محاسباتی، بلکه به عنوان مشارکتکنندگان فعال در کشفهای علمی ظاهر میشوند.
