رکوردشکنی در پرو: کشف نقطهای روی زمین با کمترین جاذبه
مطالعات علمی جدید نشان دادهاند که کمترین میزان جاذبه ثبتشده بر سطح زمین در قله «نِوادو هواسکاران» در کشور پرو قرار دارد؛ جایی که شتاب گرانش به حدود ۹.۷۶۳۹ متر بر مجذور ثانیه میرسد، رقمی که از میانگین جهانی پایینتر است.
بر اساس دادههای علمی، اگرچه جاذبه زمین در سراسر سیاره تقریباً ثابت در نظر گرفته میشود، اما در واقع بهطور کامل یکسان نیست و تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد. از جمله این عوامل میتوان به توزیع جرم در داخل زمین، ارتفاع از سطح دریا و موقعیت جغرافیایی نسبت به خط استوا اشاره کرد.
توضیحات فیزیکی نشان میدهد که زمین شکل کاملاً کروی ندارد و به دلیل چرخش، در ناحیه استوا کمی برآمده است. این ویژگی باعث میشود جرم زمین نسبتاً به قطبها نزدیکتر باشد و در نتیجه وزن اجسام در مناطق قطبی اندکی بیشتر از مناطق استوایی باشد.
در این میان، مأموریت «گریس» متعلق به ناسا نقش مهمی در ترسیم نقشه دقیق میدان گرانشی زمین ایفا کرده است. این مأموریت با استفاده از دو ماهواره که حدود ۲۲۰ کیلومتر از یکدیگر فاصله داشتند، تغییرات بسیار جزئی فاصله میان آنها را هنگام گردش به دور زمین اندازهگیری کرده و از این طریق تغییرات جاذبه را ثبت کرده است.
نتایج این اندازهگیریها به شناسایی پدیدهای به نام «ناهنجاریهای گرانشی» انجامید؛ مناطقی که در آنها شدت جاذبه با مقدار مورد انتظار تفاوت دارد. یکی از نمونههای برجسته این ناهنجاریها در خلیج هادسون در کانادا مشاهده شده، جایی که جاذبه حدود ۰.۰۰۴ درصد کمتر از میانگین جهانی است. این کاهش به کمبود نسبی جرم در آن منطقه نسبت داده میشود که بخشی از آن به تأثیرات دوره یخبندان گذشته مربوط است.
همچنین در گودال پورتوریکو در اقیانوس اطلس یکی از بزرگترین ناهنجاریهای منفی ثبت شده است، جایی که میزان جاذبه حدود ۳۸۰ میلیگال کمتر از مقدار مورد انتظار است. این پدیده به عوامل زمینشناسی عمیق مانند تفاوت در ضخامت پوسته زمین و حرکت مواد مذاب در درون آن نسبت داده میشود.
با وجود اینکه بهطور منطقی انتظار میرود قلههایی مانند اورست به دلیل فاصله بیشتر از مرکز زمین، جاذبه کمتری داشته باشند، اما دادههای دقیق نشان دادهاند که قله نِوادو هواسکاران به دلیل ترکیب عواملی مانند ارتفاع، موقعیت جغرافیایی و توزیع جرم، کمترین میزان جاذبه را ثبت کرده است.
دانشمندان تأکید میکنند که این تفاوتها بسیار ناچیز هستند و در زندگی روزمره قابل احساس نیستند، اما برای درک ساختار زمین، بررسی تغییرات زمینشناسی و بهبود دقت سامانههای ماهوارهای اهمیت قابل توجهی دارند.
