گشت «نجات قورباغهها» در لهستان؛ ابتکار مردمی برای حفاظت از دوزیستان
در جنگلی در نزدیکی ورشو، پایتخت لهستان، صدها داوطلب با تشکیل گروهی موسوم به «گشت قورباغهها» تلاش میکنند جان هزاران دوزیست را از خطر مرگ در جادهها نجات دهند؛ ابتکاری مردمی که همزمان با فصل جفتگیری این حیوانات شکل گرفته است.
با آغاز فصل بهار و افزایش دما، هزاران قورباغه و وزغ از خواب زمستانی بیدار میشوند و برای تخمگذاری به تالابهایی در چند کیلومتری جنگل ملوخوفسکی، در حدود ۳۰ کیلومتری غرب ورشو، مهاجرت میکنند. اما ساخت یک جاده در دهه گذشته که مسیر طبیعی این مهاجرت را قطع کرده، این سفر را به مسیری مرگبار تبدیل کرده است.
به گفته فعالان محیطزیست، پیش از آغاز این ابتکار، هر ساله هزاران دوزیست هنگام عبور از جاده زیر خودروها کشته میشدند. یکی از هماهنگکنندگان این طرح میگوید صحنههای دلخراش از لاشههای قورباغهها در طول مسیر، باعث شد گروهی از شهروندان تصمیم به اقدام بگیرند.
این طرح حدود ۳ سال پیش آغاز شد و اکنون به یک حرکت گسترده مردمی تبدیل شده است. داوطلبان در شبهای بارانی بهاری، با پوشیدن جلیقههای شبنما و استفاده از چراغ پیشانی و سطل، در حاشیه جاده مستقر میشوند و قورباغهها را جمعآوری کرده و بهطور ایمن به سوی تالابها منتقل میکنند.
کارشناسان میگویند رطوبت برای این حیوانات حیاتی است و به همین دلیل آنها معمولا در شبهای بارانی حرکت میکنند. در این میان، حتی خانوادهها و کودکان نیز به این حرکت پیوستهاند و در طول روز نیز در صورت مشاهده دوزیستان، آنها را از مسیر خطر دور میکنند.
بر اساس برآوردهای محلی، این گروه تاکنون حدود ۱۸ هزار دوزیست را از مرگ نجات داده است. زیستشناسان تاکید میکنند چنین اقداماتی برای حفظ جمعیتهای محلی این گونهها اهمیت زیادی دارد، زیرا کاهش شدید آنها میتواند به برهم خوردن تعادل اکوسیستم منجر شود.
نمونههای مشابهی از این ابتکار در کشورهای دیگر نیز اجرا میشود. در ایالت نیوهمپشایر آمریکا، داوطلبان به نجات انواع دوزیستان از جمله سمندرها میپردازند و در آلمان نیز هر سال تا ۷۰۰ هزار دوزیست توسط فعالان محیطزیست از خطر جادهها نجات داده میشوند.
در فرانسه نیز با نصب توریهای کنار جاده، مسیر حرکت قورباغهها هدایت میشود و در استونی، مقامات شهری با ساخت حصارها و تونلهای زیرزمینی تلاش کردهاند عبور ایمن این حیوانات را تضمین کنند.