مطالعهای تازه: شانس نقشآفرینی «کریس»ها و حیوانات سخنگو از زنان بالای ۶۰ سال بیشتر است
نتایج یک پژوهش جدید در بریتانیا نشان میدهد که در سه سال گذشته، احتمال حضور یک بازیگر مرد با نام «کریس» یا حتی یک حیوان سخنگو در نقش اصلی فیلمهای پرفروش، بیشتر از حضور زنان بالای ۶۰ سال بوده است.
این گزارش که توسط کارزار «سن بدون مرز» وابسته به موسسه بریتانیایی Ageing Better منتشر شده، بار دیگر بحث تبعیض سنی و جنسیتی در صنعت سینما را به مرکز توجه بازگردانده است.
پژوهشگران در این بررسی، ۱۰۰ فیلم پرفروش سالهای ۲۰۲۳، ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ در بریتانیا را تحلیل کردند. نتایج نشان داد تنها در پنج فیلم، یک زن بالای ۶۰ سال نقش اصلی را برعهده داشته است. در مقابل، در شش فیلم، نقش اول مرد توسط بازیگرانی با نام «کریس» ایفا شده است؛ آماری که به گفته تهیهکنندگان این گزارش، نشاندهنده شکاف آشکار در بازنمایی زنان مسن در سینماست.
در میان بازیگرانی که نام آنها در این پژوهش برجسته شده، کریس پرت بیشترین حضور را داشته و در فیلمهایی مانند The Super Mario Bros Movie، Guardians of the Galaxy Vol. ۳ و The Garfield Movie نقشآفرینی کرده است. همچنین پژوهش نشان میدهد احتمال این که شخصیت اصلی فیلم یک حیوان سخنگو باشد، چهار برابر بیشتر از احتمال حضور یک زن بالای ۶۰ سال در مرکز داستان است.
فیلمهایی که در این سه سال با محوریت زنان بالای ۶۰ سال ساخته شدهاند شامل Allelujah با بازی جنیفر ساندرز، Book Club: The Next Chapter با بازی دایان کیتون و The Substance با حضور دمی مور بودهاند. پژوهشگران تاکید میکنند که این تعداد در مقایسه با سهم واقعی زنان مسن در جامعه و میان مخاطبان سینما بسیار ناچیز است.
اما تامپسون، بازیگر ۶۷ ساله بریتانیایی و برنده جایزه اسکار، در واکنش به این آمار گفت: «زنان نیمی از جمعیت را تشکیل میدهند و طبیعی است که پیر شوند. اما داستانهای مربوط به آنها کجاست؟» او تاکید کرد که زنان مسن نهتنها باید در فیلمها حضور بیشتری داشته باشند، بلکه میتوانند شخصیتهایی جذاب، پیچیده و تاثیرگذار برای روایتهای سینمایی باشند.
در بخش دیگری از این تحقیق، از حدود ۴ هزار شهروند بریتانیایی درباره میزان حضور زنان بالای ۶۰ سال در سینما نظرسنجی شد. حدود ۳۳ درصد پاسخدهندگان اعلام کردند فیلمهای کافی با محوریت زنان مسن ساخته نمیشود، در حالی که تنها ۳ درصد معتقد بودند این نوع آثار بیش از حد تولید شدهاند.
پژوهشگران دانشگاه وست لندن نیز در مطالعهای مرتبط اعلام کردند که شخصیتهای زن بالای ۶۵ سال در سینمای بریتانیا بیش از سه برابر کمتر از مردان همسن خود دیده میشوند. همچنین زنان مسن در فیلمها اغلب در نقشهایی منفعل، حاشیهای یا وابسته به دیگران به تصویر کشیده میشوند؛ مسئلهای که به گفته فعالان حقوق سالمندان، میتواند به تقویت کلیشههای اجتماعی درباره پیری منجر شود.
