جنگ تمامعیار ترامپ علیه چند کشور اروپایی بر سر سرنوشت گرینلند
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، روز شنبه بیستوهفتم دیماه از اعمال تعرفههای سنگینتر بر واردات کالا از هشت کشور اروپایی خبر داد و این اقدام را به موضوع فروش گرینلند به آمریکا گره زد.
او اعلام کرد این تعرفهها تا زمانی که واشینگتن به توافقی برای خرید این جزیره دست نیابد، ادامه خواهد داشت.
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که از اول فوریه، تعرفه واردات کالا از دانمارک، نروژ، سوئد، فرانسه، آلمان، هلند، فنلاند و بریتانیا ده درصد افزایش مییابد. به گفته او، این میزان از اول ژوئن به بیستوپنج درصد خواهد رسید. رئیسجمهور آمریکا تاکید کرد که هدف از این تصمیم، وادار کردن کشورهای اروپایی به همراهی با درخواست واشینگتن برای انتقال مالکیت گرینلند است.
گرینلند سرزمینی خودگردان در چارچوب پادشاهی دانمارک است که بارها از سوی دولت کپنهاگ و مقامهای محلی آن اعلام شده «برای فروش نیست». با این حال، ترامپ پیشتر نیز این جزیره را به دلیل موقعیت راهبردی در منطقه شمالگان و منابع معدنی گسترده آن، برای امنیت ملی آمریکا حیاتی توصیف کرده و حتی احتمال استفاده از زور برای در اختیار گرفتن آن را رد نکرده بود. این مواضع با مخالفت صریح مردم گرینلند و مقامهای محلی روبهرو شده است.
اعلام تعرفههای جدید واکنش تند کشورهای اروپایی را در پی داشته است. دولت بریتانیا اعمال تعرفه علیه متحدان ناتو را «کاملاً نادرست» دانست و تاکید کرد چنین اقداماتی به همکاریهای فراآتلانتیک آسیب میزند. اتحادیه اروپا نیز با صدور بیانیهای از دانمارک و گرینلند اعلام همبستگی کرد. اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، هشدار داد که استفاده از ابزارهای تجاری برای فشار سیاسی میتواند روابط اروپا و آمریکا را تضعیف کرده و به چرخهای خطرناک از تنش منجر شود.
در همین حال، برخی کشورهای اروپایی از جمله نروژ، سوئد، فرانسه و آلمان تاکید کردهاند که تعرفهها نباید به ابزاری برای فشار در موضوع گرینلند تبدیل شود. قبرس که ریاست دورهای اتحادیه اروپا را بر عهده دارد، از برگزاری نشست اضطراری سفیران بیستوهفت کشور عضو برای بررسی این موضوع خبر داده است.
همزمان، پیشنهادی برای کاهش تنش میان آمریکا و دانمارک مطرح شده که بر اساس آن یک مأموریت ناتومحور با عنوان «نگهبان شمالگان» ایجاد شود. این طرح که در نشست هشتم ژانویه سفیران ناتو مطرح شده، با حمایت برخی کشورهای اروپایی روبهرو شده، اما ناتو آن را در شرایط کنونی زودهنگام ارزیابی کرده است.
در داخل آمریکا نیز همزمان دیوان عالی این کشور در حال بررسی حدود اختیارات رئیسجمهور در اعمال تعرفههای گسترده است؛ روندی که میتواند بر سیاست تجاری آمریکا و مناسبات اقتصادی جهانی تاثیر قابل توجهی بگذارد.
