گزارش آمریکایی با الهام از نگاه امارات، راهی پایدار برای حل بحران سودان ترسیم میکند
همزمان با تداوم بحران سودان که از آن بهعنوان بزرگترین فاجعه انسانی جهان یاد میشود، یک گزارش آمریکایی با الهام از دیدگاه امارات متحده عربی، مسیر متفاوتی برای خروج این کشور آفریقایی از بنبست جنگ پیشنهاد کرده است.
این گزارش تأکید میکند که راهحل پایدار نه از دل میدان نبرد، بلکه از مسیر بازسازی ساختار سیاسی و نهادی سودان میگذرد.
بر اساس این تحلیل، امارات از ابتدای بحران بر نقشه راهی تأکید داشته که هدف آن دستیابی به سودانی امن برای همه شهروندان، بدون افراطگرایی، تروریسم و خشونت قومی است. این نقشه راه بر یک روند انتقالی استوار است که به تشکیل دولتی ملی و مستقل از طرفهای درگیر جنگ منجر شود؛ دولتی که بتواند اعتماد عمومی را بازسازی کند و کشور را به سوی ثبات هدایت کند.
نشریه آمریکایی نشنال اینترست در گزارشی مینویسد که مدیریت بحران سودان از طریق آتشبسهای موقت یا گفتوگوی صرف میان نظامیان، نتیجهای ماندگار نخواهد داشت. به باور این نشریه، مشکل اصلی در ساختار نهادی نهفته است که خود به تداوم درگیری دامن میزند. از همین رو، باقی ماندن رهبری نظامی در رأس قوه اجرایی، مانع شکلگیری آرامش پایدار خواهد بود.
در این چارچوب، گزارش پیشنهاد میکند که واشنگتن از جداسازی کامل رهبری نظامی از حاکمیت سیاسی حمایت کند. بهزعم نویسندگان، واگذاری قدرت اجرایی به افسران نظامی نه تضمینی برای پاسخگویی ایجاد میکند و نه امکان نظارت واقعی را فراهم میآورد. بهجای آن، یک مدیریت غیرنظامی و فنی موقت میتواند وظیفه احیای توان دولت، تثبیت نظام اداری، تسهیل دسترسیهای انسانی و آمادهسازی بستر انتخابات را بر عهده بگیرد.
تحلیلگران سودانی نیز با استقبال از این رویکرد، نقش جریانهای ایدئولوژیک بهویژه اخوانالمسلمین را در تداوم بحران برجسته میکنند. به گفته سیبویه یوسف، این جریان از سال ۱۹۸۹ با نفوذ در نهاد نظامی، زمینه تضعیف ارتش حرفهای و جایگزینی آن با نیروهای وابسته را فراهم کرده است. او تأکید میکند که خروج نظامیان از قدرت و ساختن ارتشی ملی و حرفهای، پیششرط امنیت و ثبات سودان است.
گزارش آمریکایی همچنین نسبت به افزایش فعالیت نظامی ایران در سودان هشدار میدهد؛ از جمله ارسال پهپاد، سامانههای پدافندی و حمایتهای مشورتی. به باور نویسندگان، تهران در تلاش است با یافتن جای پایی در منطقه، بهویژه در ساحل دریای سرخ، نفوذ راهبردی خود را حفظ کند؛ موضوعی که میتواند امنیت منطقهای را با چالشهای تازهای روبهرو سازد.
در مجموع، این گزارش نتیجه میگیرد که پایان جنگ سودان بدون تغییر عمیق در ساختار قدرت امکانپذیر نیست. الهام گرفتن از رویکرد امارات، که بر انساندوستی، پاسخگویی و دولت مدنی تأکید دارد، میتواند مسیر خروج از بحران را هموار کند؛ مسیری که هرچند دشوار است، اما تنها گزینه واقعبینانه برای آیندهای باثباتتر در سودان به شمار میرود.
