«بیناییام بازگشت»؛ روایت نخستین بیمار از درمان نوین چشم
پزشکان بریتانیایی میگویند موفق شدهاند با روشی تازه، بینایی را در بیماران مبتلا به بیماری نادر چشمی «هیپوتونی» بازگردانند و از نابینایی کامل آنها جلوگیری کنند.
این عارضهای است که پیش از این درمان مؤثری برای آن وجود نداشت. این دستاورد پزشکی در بیمارستان مورفیلد لندن به دست آمده؛ مرکزی که اکنون نخستین درمانگاه تخصصی جهان برای این بیماری به شمار میرود.
بر اساس نتایج یک پژوهش آزمایشی، از هر هشت بیماری که تحت این درمان جدید قرار گرفتهاند، هفت نفر بهبود قابلتوجهی در بینایی خود تجربه کردهاند. یکی از این بیماران و نخستین فردی که این روش را دریافت کرده، نیکی گای، زن ۴۷ سالهای است که تجربه خود را در گفتوگو با بیبیسی شرح داده است.
نیکی میگوید نتایج درمان برایش باورکردنی نبوده است. او توضیح میدهد که پیش از درمان، وضعیت بیناییاش به حدی وخیم شده بود که تنها میتوانست انگشتها را بشمارد و همه چیز را تار میدید. به گفته او، اکنون میتواند حروف بیشتری را روی تابلوی آزمایش چشم بخواند و فقط یک خط با حد نصاب قانونی لازم برای رانندگی فاصله دارد؛ تغییری بزرگ برای کسی که تا پیش از این کمبینا محسوب میشد و برای دیدن اجسام نزدیک به ذرهبین و برای حرکت در خانه و بیرون به حافظهاش متکی بود.
هیپوتونی زمانی رخ میدهد که فشار داخل کره چشم به شکل خطرناکی کاهش مییابد و باعث فرونشست دیوارهها به داخل و تغییر شکل ساختار چشم میشود. این وضعیت معمولا به دلیل کاهش تولید زجاجیه، ماده ژلاتینی درون چشم، در اثر التهاب، تروما، برخی جراحیها یا مصرف داروهای خاص ایجاد میشود و در صورت درمان نشدن میتواند به نابینایی منجر شود.
پیش از این، پزشکان برای حفظ شکل چشم از استروئیدها و روغن سیلیکون استفاده میکردند؛ موادی که سمی بودند، در بلندمدت عوارض داشتند و بهبود چشمگیری در بینایی ایجاد نمیکردند. حتی در مواردی که سلولهای شبکیه سالم بودند، شفاف نبودن روغن سیلیکون باعث تاری دید میشد.
پزشکان مورفیلد این بار از ژلی شفاف، محلول در آب و کمهزینه به نام هیدروکسیپروپیلمتیلسلولز استفاده کردند؛ مادهای که پیشتر در برخی جراحیهای چشم به کار میرفت اما نه بهعنوان درمان اصلی. در این روش، ژل به طور منظم به داخل کره چشم تزریق میشود تا شکل طبیعی چشم حفظ و امکان عبور بهتر نور فراهم شود.
نیکی نخستین بار در سال ۲۰۱۷ و پس از تولد پسرش دچار مشکل بینایی شد. ابتدا چشم راست او و چند سال بعد چشم چپش به هیپوتونی مبتلا شد. او میگوید زمانی که بینایی چشم چپش را از دست داد، تصمیم گرفت از تلاش دست نکشد و به دنبال راهی تازه برای درمان باشد.
به گفته پزشکان، تاکنون ۳۵ بیمار با این روش درمان شدهاند و نتایج درمان هشت نفر از آنها در مجله چشمپزشکی بریتانیا منتشر شده است. فرآیند درمان معمولا حدود ۱۰ ماه طول میکشد و تزریقها هر سه یا چهار هفته یک بار انجام میشود. پژوهشگران امیدوارند با ادامه مطالعات، بتوانند مشخص کنند این روش برای کدام بیماران بیشترین اثربخشی را دارد.