سهم افغانستان از بازار جهانی زعفران افزایش یافت
افزایش صادرات زعفران افغانستان و ورود این کشور به بازارهای جدید جهانی، توجه فعالان بازار زعفران را به تغییرات تازه در تجارت این محصول جلب کرده است.
بازاری که سالها تحت سلطه ایران قرار داشت اما اکنون نشانههایی از تغییر در مسیرهای صادراتی و توزیع تقاضا در آن دیده میشود.
بر اساس دادههای بخش کشاورزی و تجارت افغانستان، صادرات زعفران این کشور در سال ۲۰۲۵ به حدود ۵۶ تن به ارزش نزدیک به ۵۴ میلیون دلار رسیده است. همزمان، بازارهای مقصد نیز گسترش یافته و کشورهای اروپایی، آمریکای شمالی و استرالیا در میان خریداران زعفران افغانستان قرار گرفتهاند.
این تحول در شرایطی رخ میدهد که ایران همچنان بزرگترین تولیدکننده زعفران جهان به شمار میرود و سالانه حدود ۴۰۰ تن زعفران تولید میکند؛ رقمی که نزدیک به ۹۰ درصد تولید جهانی را شامل میشود. با این حال، گزارشها حاکی از آن است که مشکلات مرتبط با حملونقل، زنجیره تامین و محدودیتهای تجاری، بر روند صادرات ایران تاثیر گذاشته است.
شیر محمد حاتمی، سخنگوی وزارت کشاورزی و دامداری افغانستان، گفته زعفران اکنون یکی از مهمترین محصولات صادراتی این کشور محسوب میشود. به گفته او، تولید سالانه زعفران افغانستان حدود ۴۰ تن است و بخش عمده آن در ولایت هرات کشت میشود.
او افزود دولت افغانستان در سالهای اخیر تلاش کرده کشت زعفران را به استانهای بیشتری گسترش دهد تا درآمد ارزی و اشتغال در مناطق روستایی افزایش یابد.
در همین حال، فعالان بازار زعفران میگویند بخشی از مشتریانی که پیشتر از بازار ایران خرید میکردند، اکنون به سمت افغانستان رفتهاند. عبدالله خیراندیش، مدیر یکی از شرکتهای صادرکننده زعفران، گفته شرکت او در ماههای اخیر سفارشهایی از استرالیا، کانادا و آمریکا دریافت کرده که برخی از آنها به قراردادهای صادراتی تبدیل شدهاند.
اتحادیه زعفران افغانستان نیز اعلام کرده صادرات این محصول طی دو ماه گذشته بین ۲۰ تا ۲۵ درصد افزایش یافته است. با این حال، فرهاد امید، مدیر اجرایی این اتحادیه، تاکید کرده که صحبت درباره تسلط افغانستان بر بازار جهانی زعفران «دقیق نیست» و بازار همچنان رقابتی باقی مانده است.
او همچنین اتهامها درباره صادرات مجدد زعفران ایرانی با نام افغانستان را رد کرده و گفته زعفران افغانستان دارای هویت مستقل و استانداردهای مشخص صادراتی است.
کارشناسان اقتصادی میگویند بازار جهانی زعفران به شدت به تغییرات لجستیکی و زنجیره تامین حساس است و هرگونه اختلال در کشورهای تولیدکننده میتواند موجب تغییر موقت در مسیر تجارت و توزیع تقاضا شود.
